Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 16 Temmuz'da Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sibiha ile Kiev'de yaptığı görüşmenin ardından, olası bir barış anlaşmasının en önemli başlıklarından birinin Ukrayna'ya verilecek güvenlik garantileri olduğunu söyledi. Fidan, bu garantilerin kara, hava ve deniz unsurlarını kapsadığını belirterek, Türkiye'nin deniz güvenliği ayağında liderlik görevini üstlenmeyi kabul ettiğini açıkladı. Bakan Fidan, bu konuda müttefik ülkelerle anlayış birliği bulunduğunu ve teknik planlamaların ilgili ülkelerin deniz kuvvetleri tarafından sürdürüldüğünü ifade etti.
Kremlin'den temkinli mesaj
Fidan'ın açıklamalarının ardından Kremlin'den gelen ilk değerlendirmeler ise daha uzlaşmacı oldu. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rusya'nın Türkiye'nin Ukrayna'da barışın sağlanmasına yönelik girişimlerinden memnuniyet duyduğunu belirterek Ankara'nın çözüm arayışlarını desteklediğini söyledi. Rusya'nın Ankara Büyükelçisi Sergey Verşinin de Türkiye'yi "etkili bir bölgesel arabulucu" olarak nitelendirirken, iki ülkenin Suriye, Libya ve bölgesel güvenlik başlıklarında iş birliğini sürdürmeye hazır olduğunu ifade etti.
Kremlin yanlısı yorumcular Türkiye'yi hedef aldı
Resmi açıklamalara karşın Kremlin'e yakın bazı medya kuruluşları ve savaş blog yazarları ise Fidan'ın sözlerini farklı yorumladı. Aşırı sağcı yayın organı Tsargrad'a konuşan gazeteci Timur Şafir, Türkiye'nin bu adımla Karadeniz'de NATO'nun kalıcı askeri varlığını güçlendirmeyi amaçladığını öne sürdü. Şafir, Türkiye'nin savaş sonrası dönemde Karadeniz üzerinde daha fazla söz sahibi olmayı hedeflediğini iddia etti. Savaş blog yazarı Yury Barançik ise Telegram hesabından yaptığı paylaşımda, Türkiye'nin Ukrayna'nın Karadeniz'deki ticaret yollarını kontrol altına almaya çalıştığını ileri sürerek bunun ilerleyen süreçte Rusya açısından güvenlik riski oluşturabileceğini savundu. Benzer şekilde savaş muhabiri Yury Kotenok da Türkiye'nin bölgedeki askeri etkinliğini artırmayı hedeflediğini iddia ederek Rusya'nın Karadeniz Filosu'nun mevcut kapasitesine ilişkin eleştirilerde bulundu.
Meyve ithalatı kararı dikkat çekti
Tartışmalar sürerken Rusya Tarım Denetim Kurumu Rosselhoznadzor da beş Türk üreticisinden çekirdekli meyve ithalatını durdurduğunu açıkladı. Kurum, kararın gerekçesi olarak karantina kurallarının ihlal edildiğini gösterse de bazı Rus yorumcular zamanlamanın dikkat çekici olduğunu belirterek kararın siyasi bir mesaj olabileceğini öne sürdü. Rus siyaset yorumcuları, geçmişte Ermenistan ile yaşanan diplomatik gerilimlerde de benzer ticari kısıtlamaların uygulandığını hatırlattı.
Karadeniz güvenliği yeniden gündemde
Rusya-Ukrayna savaşının devam ettiği süreçte Karadeniz'in güvenliği ve olası barış anlaşmasının uygulanması uluslararası diplomasinin en kritik başlıkları arasında yer alıyor. Türkiye, savaşın başlamasından bu yana hem tahıl koridoru anlaşmasının yürütülmesinde hem de Moskova ile Kiev arasında arabuluculuk girişimlerinde aktif rol üstlenirken, son açıklamalar Karadeniz'in geleceğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
