Dünya Ruh Sağlığı Günü kapsamında ruhsal sorun yaşayan kişilerin deneyimlerine kulak verilmesinin önemi bir kez daha gündeme geldi. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından 2026 yılı için belirlenen “Yaşanmış deneyimler duyulsun: gerçek sesler, gerçek değişim” teması, kişilerin yaşadıklarının ruh sağlığı hizmetlerinin geliştirilmesinde ve karar alma süreçlerinde dikkate alınmasına odaklanıyor. Liv Hospital Ulus Psikiyatri Uzmanı Dr. Kenan Temiz de ruhsal zorluk yaşayan kişilerin yargılanmadan dinlenmesinin ve ihtiyaç duyduklarında profesyonel destek alabilmelerinin önemini vurguladı.
Ruhsal belirtiler günlük yaşamı etkileyebilir
İnsanların yaşamlarının farklı dönemlerinde stres, kaygı, üzüntü ve motivasyon kaybı yaşayabileceğini belirten Dr. Kenan Temiz, bu durumların süresinin ve günlük yaşam üzerindeki etkisinin dikkate alınması gerektiğini söyledi.
Uzun süre devam eden kaygı, mutsuzluk, daha önce keyif veren etkinliklere karşı ilginin azalması, sosyal çevreden uzaklaşma, uyku ve iştah düzeninde belirgin değişiklikler ile dikkat ve konsantrasyon güçlüklerinin ruhsal açıdan yaşanan zorlanmalara işaret edebileceğini ifade eden Temiz, günlük sorumlulukları yerine getirmekte zorlanmanın da göz ardı edilmemesi gerektiğini kaydetti.
Bu belirtilerin uzun sürmesi ve kişinin yaşamını olumsuz etkilemesi durumunda profesyonel değerlendirme alınmasının önemine dikkat çekti.
Her kişinin yaşadığı süreç farklı
Ruh sağlığı hizmetlerinde yalnızca belirtilere ve tanılara odaklanmanın yeterli olmadığını belirten Temiz, kişinin kendi deneyimlerinin de değerlendirme ve tedavi sürecinin önemli bir parçası olduğunu dile getirdi.
Aynı tanıya sahip kişilerin farklı belirtiler yaşayabileceğini, ihtiyaçlarının ve tedaviden beklentilerinin birbirinden ayrılabileceğini aktaran Temiz, kişinin yaşadıklarını rahatça anlatabilmesinin sağlık profesyonellerinin ihtiyaçları daha iyi anlamasına yardımcı olduğunu ifade etti.
Temiz, kişinin nasıl hissettiğini, karşılaştığı güçlüklerin hayatını nasıl etkilediğini ve neler yaşadığını anlamanın tedavi sürecinde önemli bir yere sahip olduğunu belirterek dinleme, anlama ve birlikte yol haritası oluşturmanın gerekliliğini vurguladı.
Yardım istemek güçsüzlük göstergesi değil
Toplumdaki önyargıların ruhsal sorun yaşayan kişilerin profesyonel destek aramasını geciktirebildiğini belirten Temiz, ruh sağlığı sorunlarının açıkça konuşulabilmesi ve yardım istemenin normal karşılanması gerektiğini söyledi.
Kişinin ruhsal açıdan zorlandığını dile getirmesinin güçsüzlük anlamına gelmediğini ifade eden Temiz, yaşanan güçlükleri fark etmenin ve ihtiyaç duyulduğunda destek aramanın sağlık açısından önemli bir adım olduğunu kaydetti.
Ruhsal sorunların gizlenmesinin veya kişinin bu sorunlarla tek başına mücadele etmesi gerektiğini düşünmesinin yardım arama sürecini geciktirebileceğine dikkat çekti.
“Gerçek sesler, gerçek değişim” vurgusu
DSÖ’nün 2026 yılı temasının yalnızca kişilerin deneyimlerini dinlemeyi değil, bu deneyimleri ruh sağlığı hizmetlerinin geliştirilmesinde dikkate almayı da amaçladığını belirten Temiz, insanların kendilerini rahatça ifade edebilecekleri alanların oluşturulması gerektiğini söyledi.
Ruh sağlığı alanında kalıcı değişim için kişilerin yargılanmadan dinlenebildiği ve ihtiyaç duyduklarında destek alabildiği ortamların önemine işaret eden Temiz, yaşanmış deneyimlerin sağlık hizmetlerinin daha anlaşılır, erişilebilir ve kişilerin ihtiyaçlarına duyarlı hale getirilmesine katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Ruh sağlığı genel sağlığın ayrılmaz parçası
10 Ekim Dünya Ruh Sağlığı Günü’nün toplumsal farkındalığı artırmak, ruhsal sorun yaşayan kişilerin sesini duyurmak ve önyargıları azaltmak açısından önemli bir fırsat olduğunu belirten Temiz, ruh sağlığının genel sağlığın ayrılmaz bir parçası olduğuna dikkat çekti.
Ruhsal zorluk yaşayan kişilerin deneyimlerinin dikkate alınmasının, destek süreçlerinin geliştirilmesi ve toplumda daha anlayışlı bir yaklaşımın yaygınlaşması açısından önem taşıdığını vurguladı.
