91 ülkenin yer aldığı PISA 2025 araştırması, 15 yaş grubundaki öğrencilerin fen bilimleri, matematik ve okuma becerilerini ölçerek eğitim sistemlerinin karşılaştırılmasına imkan sağlıyor. Türkiye ise programa 2003 yılından bu yana düzenli olarak katılıyor.
Türkiye’de gerçekleştirilen PISA 2025 uygulamasına 14 Nisan-16 Mayıs 2025 tarihleri arasında 12 bölgeden 56 ildeki 203 okuldan 7 bin 702 öğrenci katıldı. Bilgisayar üzerinden yapılan uygulamada öğrencilerin üç temel alandaki performansları değerlendirildi.
Üç alanda da puan artışı
Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan ülke raporuna göre Türkiye, 2025 sonuçlarında 2022’ye kıyasla her üç alanda da daha yüksek puan aldı.
Türkiye’nin fen bilimleri puanı 494 olarak ölçülürken, okuma becerilerindeki puanı 472, matematik puanı ise 462 oldu. Böylece Türkiye, önceki PISA sonuçlarına göre üç alanda da yükseliş gösterdi.
PISA 2025’te Türkiye’nin tüm katılımcı ülkeler arasındaki sıralaması da dikkat çekici biçimde değişti. Türkiye fen bilimlerinde 15, okuma becerilerinde 18, matematikte ise 11 basamak yükseldi.
2003’ten bu yana önemli ilerleme
Türkiye’nin PISA performansındaki uzun vadeli değişim de rapora yansıdı. Türkiye’nin ilk kez katıldığı 2003 araştırmasında fen bilimlerinde 434 olan ortalama puan, 2025’te 494’e çıktı. Böylece 22 yıllık dönemde 60 puanlık artış kaydedildi.
Aynı dönemde okuma becerilerinde 441 olan puan 472’ye yükselirken, matematik puanı 423’ten 462’ye çıktı.
Katılımcı ülke sayısının yıllar içinde değişmesi nedeniyle ülkelerin uzun vadeli performanslarını karşılaştırmak için yalnızca sıralama yerine göreli konum da değerlendirildi. Bu karşılaştırmaya göre Türkiye, üç alanda da 2003’e kıyasla daha üst bir konuma çıktı.
Fen bilimlerinde 35’inci sıradan 19’uncu sıraya yükselen Türkiye, okuma becerilerinde 33’üncü sıradan 18’inci sıraya çıktı. Matematikte ise 34’üncü sıradan 28’inci sıraya yükseldi.
OECD ülkeleri arasında da yükseldi
Türkiye’nin OECD ülkeleri arasındaki konumu da önceki yıllara göre güçlendi. 38 OECD üyesinin değerlendirildiği sıralamada Türkiye, fen bilimlerinde 14’üncü, okuma becerilerinde 13’üncü ve matematikte 23’üncü sırada yer aldı.
Raporda ayrıca Türkiye’nin son 10 yıllık performansına ilişkin dikkat çeken bir değerlendirmeye yer verildi. Buna göre Türkiye, OECD ülkeleri arasında son 10 yıllık dönemde fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarının üçünde birden puanını artıran tek ülke oldu.
Türkiye, 2022 sonuçlarıyla karşılaştırıldığında da üç alanda en fazla puan artışı sağlayan OECD ülkesi olarak öne çıktı.
PISA 2025 verileri, Türkiye’nin özellikle son yıllarda üç temel akademik alanda gösterdiği yükselişi ortaya koyarken, sonuçlar eğitim performansındaki değişimin uluslararası ölçekte karşılaştırılmasına da önemli bir veri sundu.
