Uluslararası Enerji Ajansı (UEA), küresel petrol piyasalarına ilişkin son raporunu yayımladı. Raporda, Mart ve Nisan aylarında dünya genelinde petrol stoklarının günlük 4 milyon varil gibi rekor bir hızla azaldığı belirtildi. Enerji koridorlarında yaşanan kesintilerin, küresel arz-talep dengesini ciddi şekilde bozduğu ifade edildi. Ajans, Orta Doğu’daki savaşın enerji akışını doğrudan etkilediğini ve Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatların büyük ölçüde aksadığını vurguladı. Savaşın bugün sona ermesi halinde bile normal akışa dönüşün aylar sürebileceği belirtilirken, piyasaların Ekim ayına kadar “ciddi arz açığı” riskiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısı yapıldı.
Stoklarda tarihi düşüş
UEA verilerine göre, Şubat ayından bu yana piyasadan çekilen toplam petrol miktarı 12,8 milyon varile ulaştı. Bu rakam, tarihin en büyük arz kesintilerinden biri olarak kayda geçti. Mart ve Nisan aylarında günlük stok düşüş hızının 4 milyon varil seviyesine çıkması ise dikkat çekti. Raporda ayrıca savaşın başlangıcından bu yana toplamda 1 milyar varilden fazla petrolün küresel piyasadan çekildiği bilgisine yer verildi. Bu durumun özellikle enerji arz güvenliği açısından ciddi bir kırılma yarattığı değerlendirildi.
Talepte sert düşüş ve sektör baskısı
UEA, yalnızca arz tarafında değil talep tarafında da ciddi bir daralma yaşandığını bildirdi. Bu çeyrekte küresel petrol tüketiminin günlük 2,45 milyon varil azalması bekleniyor. Bu oran, Covid-19 pandemisinden bu yana görülen en sert düşüş olarak öne çıkıyor. Talepteki gerilemenin özellikle petrokimya ve havacılık sektörlerini etkilediği belirtiliyor. Hammadde sıkıntısı nedeniyle üretim maliyetlerinin arttığı, hava trafiğinde ise toparlanmanın yavaşladığı ifade ediliyor.
Acil durum rezervleri devrede
Krizin derinleşmesi üzerine Uluslararası Enerji Ajansı üyesi ülkeler, stratejik petrol rezervlerini devreye aldı. ABD, Japonya ve Almanya’nın başını çektiği ülkeler, yaklaşık 400 milyon varillik acil durum stokunu piyasaya sürmeye başladı. UEA Petrol Piyasası Bölüm Başkanı Toril Bosoni, yaptığı değerlendirmede, fiziki akışın kısa vadede normale dönmesinin zor olduğunu vurguladı. Bosoni, Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatların savaş sona erse bile haftalar, hatta aylar sürebilecek bir toparlanma sürecine ihtiyaç duyacağını ifade etti.
