Milyonlarca öğrenci yeni eğitim-öğretim yılına hazırlanmaya devam ederken, ailelerin gündeminde okul masrafları var. Eğitim ücretinin yanı sıra kırtasiye, servis, yemek, kıyafet, dijital materyal ve kurs gibi ek harcamalar da toplam maliyeti önemli ölçüde artırıyor. Velilerin karşılaştığı tablo, okul tercihinin yalnızca eğitim kalitesiyle değil, aile bütçesinin taşıyabileceği maliyetle de doğrudan bağlantılı olduğunu gösteriyor.
Okul çantasının maliyeti 2 bin 483 liraya ulaştı
Tüm Kırtasiyeciler Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Taha Keresteci'nin verdiği bilgilere göre, temel okul ihtiyaçlarından oluşan bir çantanın maliyeti geçen yıla göre yüzde 25,4 artarak 2 bin 483 liraya yükseldi. En dikkat çekici fiyat artışı ise sırt çantalarında yaşandı. Yoğun işçilik maliyetlerinin etkisiyle sırt çantalarının fiyatı yıllık bazda yaklaşık yüzde 30 arttı. Kırtasiye sektöründeki maliyet artışında ham madde ve işçilik giderlerinin yanı sıra ithal ürünlerin test ve antrepo süreçleri de etkili oluyor. Bu işlemlerin ürün fiyatlarını yüzde 20-25 oranında artırabildiği belirtiliyor.
Kırtasiyeciler KDV indirimi istiyor
Sektör temsilcileri, kitaplarda uygulanan KDV istisnasının kırtasiye ürünlerinde de uygulanmasını talep ediyor. Taha Keresteci, denetim süreçlerinin ürün güvenliğinden ödün verilmeden kolaylaştırılmasının da fiyatların aşağı çekilmesine katkı sağlayabileceğini belirtiyor. Velilere ise alışveriş öncesinde farklı ürün ve fiyatları karşılaştırmaları öneriliyor. Özellikle özel okulların hazırladığı yüksek fiyatlı kırtasiye paketlerinin sektörün genel fiyatlarını yansıtmadığı ifade ediliyor.
Devlet okulunda yıllık maliyet 375 bin liraya çıkıyor
Trakya Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sadi Uzunoğlu'nun hesaplamaları, eğitim masraflarındaki farkı ortaya koyuyor. Buna göre devlet okulunda eğitim ücretinin bulunmamasına rağmen yemek, kırtasiye, kıyafet, servis, gezi, kurs ve özel ders gibi giderlerle birlikte yıllık maliyet 60 bin ila 375 bin lira arasında değişiyor. Özel okullarda ise yalnızca yıllık eğitim ücretinin 300 bin ila 1 milyon 900 bin lira arasında olduğu belirtiliyor. Diğer harcamalar da eklendiğinde toplam maliyet 500 bin liradan başlayarak yaklaşık 2,5 milyon liraya kadar çıkabiliyor.
Yemek ve kırtasiye giderleri de yükseliyor
Devlet okulunda bir öğrencinin yıllık yemek gideri yaklaşık 25-60 bin lira arasında hesaplanırken, özel okulda bu rakam 100-220 bin liraya ulaşabiliyor. Kitap, kırtasiye ve dijital materyaller için devlet okulunda yıllık 15-35 bin lira, özel okulda ise 30-90 bin lira arasında harcama yapılabiliyor. Forma ve spor kıyafetleri için yıllık maliyet devlet okullarında 5-15 bin lira, özel okullarda ise 15-35 bin lira seviyesinde bulunuyor. Gezi ve kulüp etkinlikleri de aile bütçesine ek yük getiriyor. Bu kalemde devlet okulları için 5-20 bin lira, özel okullar için ise 15-50 bin lira arasında harcama öngörülüyor.
Kurs ve özel ders faturası 150 bin liraya ulaşabiliyor
Eğitim harcamalarının önemli kalemlerinden biri de destekleyici eğitim giderleri. Prof. Dr. Sadi Uzunoğlu'na göre devlet okulunda eğitim gören öğrenciler için kurs, etüt ve özel ders harcamaları 30 bin liradan başlayıp 150 bin liraya kadar çıkabiliyor. Özel okullarda ise okul dışında ek ders ihtiyacı oluşması halinde yaklaşık 100 bin liraya kadar ilave masraf ortaya çıkabiliyor.
Servis ücretleri de aile bütçesini zorluyor
Yıllık eğitim maliyetinde servis de önemli bir yer tutuyor. Hesaplamalara göre okul servisi için yıllık ödeme 40 bin ila 95 bin lira arasında değişiyor. İstanbul Umum Servis İşletmecileri Esnaf Odası Başkanı Günhan Sınar ise mevcut tarifelerin artan işletme maliyetleri karşısında yetersiz kaldığını belirtiyor. Motorin fiyatlarının önceki tarife dönemine göre ciddi şekilde yükseldiğine dikkat çeken Sınar, servis araçlarında kasko ve sigorta, bakım, ağır bakım ve lastik gibi giderlerin de arttığını ifade ediyor.
Servisçiler yüzde 30 zam talep ediyor
Servis esnafının yeni tarife için yüzde 30 oranında zam talebinde bulunduğu belirtiliyor. 16+1 kişilik bir servis aracında rutin yağ ve filtre bakımının yaklaşık 25 bin lira, ağır bakımın ise 150-200 bin lira civarında olduğu aktarılıyor. Dört lastiğin maliyeti de 30 bin liradan başlıyor. Anaokulu, ilkokul ve ortaokullarda zorunlu rehber personel bulunan servislerde ise tarife üzerine ayrıca yüzde 35 rehber personel ücreti ekleniyor.
Eğitim harcamaları gelirlerin önemli bölümünü tüketiyor
Prof. Dr. Sadi Uzunoğlu, eğitim giderlerinin hane gelirinin yüzde 20-25'ini geçmemesi gerektiğine dikkat çekiyor. Yıllık eğitim maliyeti 1 milyon liraya ulaşan bir öğrenci için ailenin yıllık en az 4 milyon lira, aylık olarak ise yaklaşık 350-400 bin lira gelir seviyesinde olması gerektiği belirtiliyor. Yeni eğitim yılı yaklaşırken ailelerin karşısındaki tablo, yalnızca okul ücretinden oluşmuyor. Kırtasiye, yemek, servis ve eğitim destekleriyle birlikte toplam fatura giderek büyürken, veliler için okul seçimi aynı zamanda uzun vadeli bir bütçe planlamasına dönüşüyor.