Orta Doğu’da yeniden yükselen tansiyon, küresel petrol piyasalarında fiyatları yukarı taşıdı. ABD’nin İran’a yönelik ekonomik baskıyı artıracağına ilişkin açıklamalar ile bölgedeki askeri hareketliliğin aynı döneme denk gelmesi, arz güvenliğine yönelik endişeleri yeniden gündeme getirdi. Brent petrolünün kasım vadeli varil fiyatı 90 doların üzerine çıkarken, Batı Teksas türü ham petrolün (WTI) varil fiyatı da 85 dolar seviyelerine yaklaştı.
Hürmüz Boğazı'nda gerilim yükseldi
Bölgede yaşanan askeri hareketlilik petrol piyasalarının yakından takip ettiği Hürmüz Boğazı’nı yeniden gündemin merkezine taşıdı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı’na mayın döşemeye hazırlandığı öne sürülen İran füzelerine fırlatma alanlarında hava saldırısı düzenlendiğini duyurdu. Ürdün ordusu da Tahran’ın ülkedeki Amerikan güçlerini hedef aldığını iddia ettiği saldırıların ardından sekiz füzenin havada imha edildiğini açıkladı. Bölgede tansiyon yükselmesine rağmen Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatının tamamen durmadığı belirtiliyor. Tüccarların değerlendirmelerine göre boğazdan günlük yaklaşık 6 ila 8 milyon varil petrol akışı devam ediyor. İran’ın yarı resmi Mehr haber ajansı ise Tahran tarafından onaylanan bir güzergah üzerinden sınırlı geçişlere izin verildiğini ve gemilerden geçiş ücreti alındığını bildirdi.
ABD'den İran'a yeni yaptırım hazırlığı
Petrol fiyatlarını destekleyen bir diğer gelişme ise Washington yönetiminin İran’a yönelik ekonomik yaptırım politikasını genişletme planı oldu. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran’a yönelik ikincil yaptırımların haftalık olarak genişletilmesinin planlandığını ve uygulamanın bankalardan başlayacağını açıkladı. Bessent, sürecin ilerleyen aşamalarında bazı finans kuruluşlarının ABD doları tabanlı sistemden tamamen çıkarılabileceği mesajını verdi. ABD yönetiminin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını sürdürdüğü belirtilirken, yeni yaptırım tehdidinin İran’ın petrol ticareti ve küresel arz üzerindeki etkileri piyasalar tarafından yakından izleniyor. Özellikle İran’ın enerji ihracatını ve bölgedeki petrol taşımacılığını etkileyebilecek gelişmelerin, fiyatlar üzerinde yeni bir baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Piyasalarda yükseliş sürerken temkinli görünüm
Bölgedeki askeri gelişmeler petrol fiyatlarını yukarı taşırken, piyasalarda yükselişin daha da hızlanıp hızlanmayacağı konusunda temkinli bir görünüm hakim. Pepperstone Araştırma Başkanı Chris Weston, İran mevzilerine yönelik doğrudan saldırılar ile karşılıklı misillemelerin müzakere sürecine katkı sağlamadığını belirtti. Weston, buna karşın mevcut koşullarda ham petrol fiyatlarını çok daha yüksek seviyelere taşıyacak güçlü bir iştahın da sınırlı kaldığına dikkat çekti. Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışının devam etmesi, piyasaların arz tarafındaki riskleri şimdilik kısmen dengelemesine yardımcı olurken, bölgedeki yeni askeri gelişmeler petrol fiyatlarının yönü açısından belirleyici olmaya devam ediyor.
