Geçtiğimiz günlerde Prof. Dr. Adnan Yüksel Gürüz’ün sosyal medya paylaşımı, “Mardinli kadının Çeşme sevdası. Bunlardan sadece midyeci olur” cümlesiyle hem bir kimliği hem de bir mesleği aşağıladı.
Bu sözler, akademik unvanın ardına sığınılarak söylendiğinde daha da ağır bir hâl aldı; çünkü bilim insanından beklenen, insanları doğdukları toprak ve yaptıkları iş üzerinden sınıflandırmak değildir.
Mardin, binlerce yıllık medeniyetlerin beşiğidir ve oradan çıkan her insan, bu toprakların emeğini omuzlarında taşır. Mardin’den iş insanları, Nobel ödülü almış bilim insanları, esnaf ve ticaretle uğraşanlar da çıkmıştır; bu çeşitlilik, şehrin zenginliğini gösterir. Ben ve ailem de Mardin’den çıkıp İzmir’e yerleşmiş bir aileyiz; ben İzmir’de Son Dakika’nın imtiyaz sahibi olarak gazetecilik yapıyorum, ailem ise yıllardır esnaflıkla geçimini sağlıyor. Türkiye Cumhuriyeti’nin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı sayın Vedat Işıkhan da Mardinlidir ve şu an bakanlık görevindedir. Nobel Kimya Ödülü'nü almış olan dünyaca ünlü bilim insanı Aziz Sancar da Mardinlidir. Bu da Mardin’in yetiştirdiği isimlerin ne kadar çeşitli olduğunu gösterir.
Midyecilik ise küçümsenecek bir iş değil, gecenin en karanlık saatlerinde tezgâhın başında durarak ailesine ekmek götürmenin onurlu yoludur. Sabaha kadar çalışan, denizden gelen ürünü temizleyen, satan ve her gün yeniden başlayan midyecilerin alın teri, hiçbir akademik makalenin gölgesinde kalmaz. Gürüz’ün ifadesi, tam da bu alın terini ve Mardin’in tüm çeşitliliğini küçümsemeye kimsenin hakkı yoktur.
Bir profesörün, siyasi bir eleştiri yaparken insanların kimliğini ve mesleğini hedef alması, eleştirinin sınırını aşar ve ayrımcılığa dönüşür.
Mardinliler de midyeciler de bu ülkenin emeğiyle ayakta duran parçalarıdır; kimse onları “sadece midyeci olur” diye aşağılamaya kalkamaz. Gürüz, paylaşımı silip özür dilediğini söyledi ama özür, söylenen sözün yarattığı küçümsemeyi geri almaz. Unvan, insanı eleştirilemez kılmaz; aksine daha sorumlu kılar. Mardin’in sokaklarından İzmir’in sahillerine uzanan emek, her zaman saygıyı hak eder. Alın teriyle kazanılan ekmek, hiçbir zaman küçümsenemez. Bu topraklarda kimse, doğduğu şehir ya da yaptığı meslek yüzünden aşağılanmayı hak etmez. Emek kutsaldır; alın teri onurdur; Mardinli olmak da midyeci olmak da bu onurun bir parçasıdır.