Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’de kiralık sosyal konut uygulamasının ilk kez İstanbul’da başlatılacağını ve sistemin Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) eliyle yürütüleceğini açıkladı. 25 Nisan’da Atatürk Havalimanı Millet Bahçesi’nde düzenlenen “Ev Sahibi Türkiye” İstanbul kura çekim töreninde konuşan Erdoğan, projenin ilk etapta 15 bin kiralık sosyal konutla hayata geçirileceğini söyledi. Erdoğan, bu modelin konut piyasasında özellikle büyük şehirlerde yaşanan kira artışlarını dengelemeyi hedeflediğini belirtti. Dar gelirli vatandaşların uygun maliyetli konutlara erişiminin artırılması amaçlanırken, sistemin sosyal konut politikasında yeni bir model oluşturması bekleniyor.
Proje 81 ildeki sosyal konut planının parçası
Kiralık sosyal konut uygulamasının, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen 81 ilde 500 bin sosyal konut projesi kapsamında hayata geçirileceği belirtildi. Bu kapsamda büyük ölçekli konut üretiminin yanı sıra kiralama modeli de sisteme dahil ediliyor. Törende ayrıca 100 bin konutun hak sahiplerinin kura ile belirlendiği açıklandı. Böylece hem satış hem de kiralama modeli aynı çerçevede ilerlemiş olacak.
Sistem kura ile işleyecek
Projeye göre 15 bin kiralık sosyal konut, belirlenen kriterleri karşılayan vatandaşlara kura yöntemiyle verilecek. İstanbul’da hem Avrupa hem de Anadolu yakasında TOKİ tarafından inşa edilen konutlar bu sistem kapsamında kiraya sunulacak. Başvuru sürecinde önce talep toplanacak, ardından uygun görülen başvurular arasından kura çekimi yapılacak. Kura sonucunda hak sahipleri belirlendikten sonra sözleşme imzalanarak konutlar teslim edilecek.
Kira süresi ve fiyatlandırma modeli
Kiralık sosyal konutların kullanım süresi 3 yıl olarak planlandı. Bu sürenin sonunda yeni kira bedeli yeniden belirlenecek. Kira bedelinin ise bölgedeki rayiç fiyatların yaklaşık yarısı seviyesinde olması öngörülüyor. Bu modelle birlikte piyasa üzerindeki kira baskısının azaltılması ve sosyal konutların daha geniş bir kesim tarafından erişilebilir hale getirilmesi hedefleniyor.
TOKİ yönetim ve denetimi üstlenecek
TOKİ, kiralanan konutların yalnızca inşasını değil, aynı zamanda yönetimini, bakımını ve denetimini de üstlenecek. Kiracıların kira ve aidat ödemeleri düzenli olarak takip edilecek. Sözleşme süresi boyunca konutların kullanım durumu kontrol edilecek ve gerekli bakım süreçleri TOKİ tarafından yürütülecek.
Üç yıl sonunda yeni kiralama sistemi
Süre sonunda kiracılar konutları tahliye edecek. Boşalan konutlar bakım ve yenileme süreçlerinin ardından yeniden kura sistemiyle yeni hak sahiplerine kiralanacak. Bu döngüsel sistemle konutların sürekli kullanımda kalması, aynı zamanda sosyal konut stokunun düzenli şekilde yenilenmesi amaçlanıyor.
Yeni sosyal konut modeli
Kiralık sosyal konut uygulamasıyla Türkiye’de ilk kez devlet eliyle geniş ölçekli bir kiralama sistemi hayata geçirilmiş olacak. Uygulamanın özellikle İstanbul gibi yüksek kira baskısının yaşandığı şehirlerde etkili olması bekleniyor. Yetkililer, modelin ilerleyen süreçte diğer illere de yaygınlaştırılabileceğini değerlendiriyor.
