Damarların içinde yağ ve kolesterol birikmesi sonucu oluşan plaklar, kan akışını kısıtlayarak kalp krizi ve inmeye yol açabilen aterosklerozun temel nedenleri arasında yer alıyor. Ancak bu süreç çoğu zaman uzun süre herhangi bir belirti vermeden ilerleyebiliyor.
Bilim insanları, kalp ve damar hastalıkları riskinin erken dönemde tespit edilmesine yardımcı olabilecek işaretler üzerinde çalışmalarını sürdürüyor. Atherosclerosis dergisinde yayımlanan yeni araştırmada ise göz çevresinde görülen ksantelazma ile kalp ve beyin-damar hastalıkları arasındaki olası bağlantı incelendi.
Ksantelazma nedir?
Ksantelazma, genellikle göz kapakları ve göz çevresinde ortaya çıkan sarımsı, soluk ve hafif kabarık lekeler olarak tanımlanıyor.
Bu oluşumlar, bağışıklık sisteminin bir parçası olan makrofaj hücrelerinin kolesterol ve diğer yağlarla dolması sonucu meydana geliyor. Ksantelazma sıklıkla kandaki yüksek kolesterol seviyeleriyle ilişkilendirilse de her vakada yüksek kolesterol görülmüyor.
Stanford Üniversitesi'nden araştırmacılar, damar sertliğinde de yağlı plakların rol oynamasından hareketle ksantelazma ile kalp ve beyin-damar hastalıkları arasında bağlantı bulunup bulunmadığını araştırdı.
Kalp krizi ve inme riski daha yüksek çıktı
Araştırmada ksantelazma tanısı bulunan 17 bin 925 kişinin sağlık verileri, aynı sayıda kişiden oluşan kontrol grubuyla karşılaştırıldı. İlk bir yıllık takipte ksantelazması bulunan kişilerin yüzde 1'inin kalp krizi geçirdiği belirlendi. Kontrol grubunda ise bu oran yüzde 0,35 olarak kaydedildi.
İnme oranı ksantelazma grubunda yüzde 0,95 olurken, kontrol grubunda yüzde 0,3 olarak tespit edildi. Geçici iskemik atak, diğer adıyla "mini inme" oranı ise sırasıyla yüzde 0,6 ve yüzde 0,19 oldu.
Araştırmacılar, oranların genel olarak düşük olmasına rağmen ksantelazması bulunan kişilerde riskin kontrol grubuna kıyasla birkaç kat daha yüksek olduğuna dikkat çekti.
Risk 10 yıl boyunca yüksek kaldı
İki grup arasındaki farkın zaman içinde bir miktar azaldığı, ancak 5 ve 10 yıllık takiplerde de ksantelazması bulunan kişilerde ciddi kalp ve beyin-damar olaylarının görülme sıklığının daha yüksek olduğu bildirildi.
Araştırmacılar, ksantelazmanın tek başına kalp krizi veya inmeye neden olduğuna dair bir bulgu bulunmadığını vurguladı. Buna karşın göz çevresindeki bu lekelerin, henüz teşhis edilmemiş veya kontrol altına alınmamış kalp ve damar hastalığı risk faktörlerinin bir işareti olabileceği belirtildi.
Çalışmada, ksantelazması bulunan kişilerin erken dönemde kalp ve damar sağlığı açısından değerlendirilmesinin, altta yatan risk faktörlerinin tespit edilmesine yardımcı olabileceği ifade edildi.
