8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olan çalışanların emeklilik koşullarının yeniden düzenlenmesi amacıyla TBMM Başkanlığına sunulan kanun teklifi, ilgili komisyona sevk edildi. DEM Parti Grup Başkanvekilleri Sezai Temelli ve Gülüstan Kılıç Koçyiğit tarafından sunulan teklif, Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin dışında kalan çalışanların emeklilik koşullarındaki farklılıkların giderilmesini amaçlıyor.
Teklifin komisyona sevk edilmesi, düzenlemenin yasalaştığı anlamına gelmiyor. Teklifin yürürlüğe girebilmesi için yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor.
EYT dışında kalan çalışanlar için yeni düzenleme talebi
Teklifin gerekçesinde, 8 Eylül 1999 tarihli 4447 sayılı Kanun'la emeklilik şartlarına yaş sınırı getirilmesinin geriye dönük hak kayıplarına yol açtığı ifade edildi. 2023 yılında yürürlüğe giren EYT düzenlemesinin belirli bir sigortalılık dönemini kapsadığı, daha sonra işe başlayan çalışanların ise emeklilik için uzun süre beklemek zorunda kaldığı belirtildi.
Gerekçede ayrıca, ileri yaşlarda iş bulma güçlüğü yaşayan ve düşük ücretlerle çalışmak zorunda kalan kişilerin ekonomik güvencesizlikle karşı karşıya kaldığına dikkat çekildi. Emekliliğin temel bir sosyal hak olduğu vurgulanarak mevcut koşullardaki farklılıkların azaltılması istendi.
Kademeli emeklilik teklifi kimleri kapsıyor?
Teklif, 8 Eylül 1999 sonrasında ilk kez sigortalı olan ve 30 Nisan 2008'e kadar olan dönemde sigortalılık kapsamına giren çalışanlara yönelik düzenlemeler içeriyor. 506, 1479, 2925 ve 5434 sayılı kanunlara tabi sigortalılar teklif kapsamında değerlendiriliyor.
Önerilen düzenlemeye göre, emeklilik için gerekli prim gün sayısını ve hizmet süresini tamamladığı halde yalnızca yaş şartı nedeniyle emekli olamayan kişilerin, kanunun yayımlanmasının ardından yazılı başvuruda bulunarak yaşlılık aylığı alabilmesi öngörülüyor.
Teklifte ayrıca sigortalılık başlangıç tarihine göre kademeli bir sistem oluşturulması, farklı sigortalılık statüleri arasındaki emeklilik koşullarının daha dengeli hale getirilmesi ve düzenlemenin mali etkilerinin hesaplanarak kamuoyuyla paylaşılması amaçlanıyor.
Teklif yasalaşırsa ne değişecek?
Kanun teklifinde, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na “Geçici Madde 113” başlıklı yeni bir hüküm eklenmesi öneriliyor.
Düzenlemenin TBMM'de kabul edilerek yasalaşması halinde, kapsam dahilindeki sigortalılardan prim ve hizmet süresi koşullarını tamamlayanların yaş şartı aranmaksızın emekli aylığı alabilmesinin önü açılabilecek.
Ancak teklif henüz yasalaşmadığı için mevcut emeklilik şartları uygulanmaya devam ediyor. Düzenlemenin kapsamı ve yürürlüğe girip girmeyeceği, Meclis'teki yasama sürecinin sonucuna bağlı olacak.
