İzmir 4. İdare Mahkemesi’nin başvurusu üzerine konuyu inceleyen Anayasa Mahkemesi (AYM), 3194 sayılı İmar Kanunu’ndaki ilgili düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olmadığına hükmetti.
Başvuru, ruhsatsız veya ruhsata aykırı olduğu tespit edilen bir yapı nedeniyle kesilen idari para cezasının yargıya taşınmasıyla gündeme geldi. Davaya bakan İzmir 4. İdare Mahkemesi, davada uygulanacak kanun hükmünün Anayasa’ya uygun olup olmadığının değerlendirilmesi için dosyayı Anayasa Mahkemesi’ne gönderdi.
Mahkemenin başvurusunda, İmar Kanunu’nun 42. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan bazı ifadelerin Anayasa’nın hukuk devleti, eşitlik ve suç ve cezaların kanuniliği ilkelerine aykırı olabileceği ileri sürüldü.
Anayasa Mahkemesi yaptığı değerlendirmede, imar mevzuatının temel amacının kentlerin planlı, düzenli ve sağlıklı gelişmesini sağlamak olduğunu vurguladı. Kararda, ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapıların tespit edilmesi halinde yapı sahibine aykırılığı gidermesi için süre tanındığı, bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi durumunda ise idari para cezası uygulanmasının öngörüldüğü belirtildi.
Yüksek Mahkeme ayrıca düzenlemede hangi fiillerin yaptırıma tabi olduğunun açık şekilde belirtildiğini ve bu nedenle “cezaların kanuniliği” ilkesine aykırı bir durum bulunmadığını değerlendirdi. İdari para cezalarının çevrenin korunması, planlı şehirleşme ve kamu düzeninin sağlanması gibi meşru amaçlara hizmet ettiği de kararda yer aldı.
Tüm bu değerlendirmelerin ardından Anayasa Mahkemesi, söz konusu hükmün iptal edilmesi talebini oy birliğiyle reddetti. 26 Kasım 2025 tarihinde alınan kararın, imar mevzuatına aykırı yapılar nedeniyle uygulanan idari para cezaları konusunda emsal niteliği taşıdığı belirtiliyor.
İlgili kararın, benzer davalarda yerel mahkemeler açısından önemli bir içtihat oluşturması bekleniyor.
