İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin 2025 yılına ait mali verileri, bütçe gerçekleşmeleri ve borç yüküne dair çarpıcı detayları ortaya koydu. Açıklanan tabloda gelir bütçesinin yüzde 87,27 oranında gerçekleştiği görülürken, bazı kalemlerde öngörülerin katbekat aşılması dikkat çekti. Harcama tarafında ise ulaşım ve altyapı yatırımları öne çıktı.
Gelir gerçekleşmesi yüzde 87’de kaldı
Belediyenin 74,5 milyar TL olarak öngördüğü gelir bütçesi, yıl sonunda 65 milyar TL seviyesinde kaldı. Gelir kalemleri içinde en büyük payı 58,6 milyar TL ile “diğer gelirler” oluşturdu.
“Alınan Bağış ve Yardımlar” kaleminde dikkat çekici bir artış yaşandı. Yıl başında 401 bin TL olarak öngörülen bu kalem, yıl sonunda 3,8 milyon TL’yi aşarak yüzde 965,75 oranında gerçekleşti.
Sermaye gelirlerinde de benzer bir sıçrama görüldü. 960 milyon TL olarak tahmin edilen gelirler, 3 milyar TL’yi aşarak yüzde 319,18 seviyesine ulaştı.
Öte yandan “Red ve İadeler” kalemi de önemli bir sapma gösterdi. 3,7 milyon TL olarak öngörülen tutar, yaklaşık 48,7 milyon TL’ye çıkarak yüzde 1.291 oranında arttı. Teşebbüs ve mülkiyet gelirlerinde 3,7 milyar TL’lik hedefin 3,2 milyar TL’si gerçekleşirken, vergi gelirleri 175,6 milyon TL hedefe karşılık 151,8 milyon TL’de kaldı.
Harcamalarda mal ve hizmet alımları öne çıktı
Bütçe giderlerinde kalemlere göre farklı gerçekleşme oranları dikkat çekti. Cari transferler yüzde 99,14, faiz giderleri ise yüzde 98,78 oranında gerçekleşti.
Toplamda 27,51 milyar TL ile en büyük harcama kalemini mal ve hizmet alımları oluşturdu. Personel giderleri için ayrılan 5,84 milyar TL’nin 5,33 milyar TL’si kullanılırken, SGK prim giderleri 451,8 milyon TL olarak kayıtlara geçti. Faiz giderleri ise 6 milyar 13 milyon TL oldu.
Sermaye giderlerinde ise 24,43 milyar TL’lik ödeneğin yalnızca yüzde 66,66’sı kullanılarak 16,28 milyar TL harcama yapıldı.
Yatırımların odağında ulaşım projeleri var
2025 yılı yatırım bütçesinde en büyük pay ulaşım projelerine ayrıldı. Özellikle Üçyol- DEÜ Tınaztepe Kampüsü- Buca Koop. hattını kapsayan Buca Metrosu projesi, 5 milyar 523 milyon TL’yi aşan harcama ile ilk sırada yer aldı.
Bunu 2 milyar 235 milyon TL ile yol bakım ve asfalt çalışmaları, 2 milyar 111 milyon TL ile ulaşım hizmetleri izledi. Taşıt kiralama hizmetleri için 1 milyar 275 milyon TL harcanırken, Buca-Bornova tünel ve bağlantı yolları projesi için yaklaşık 857 milyon TL kaynak ayrıldı.
Belediyelere 438 milyon liralık transfer
2025 yılında ilçe belediyelerine yapılan mali transferler yüzde 73,24 artarak 438 milyon 602 bin TL’ye ulaştı. En yüksek payı 144 milyon 490 bin TL ile Çeşme Belediyesi alırken, Konak Belediyesi 126 milyon 189 bin TL ile ikinci sırada yer aldı.
En düşük transfer ise 5 milyon 351 bin TL ile Karşıyaka Belediyesi’ne yapıldı.
Toplam borç 52,9 milyar lira
Belediyenin mali tablosunda en dikkat çekici başlıklardan biri de borç yükü oldu. Kısa vadeli borçlar 28 milyar 660 milyon TL, uzun vadeli borçlar ise 24 milyar 310 milyon TL olarak hesaplandı. Toplam borç 52,9 milyar TL’ye ulaşırken, bunun yüzde 45,90’ını dış borçlar oluşturdu.
Son üç yılda borç ödeme performansının da arttığı görüldü. 2023’te 3,6 milyar TL olan ödeme tutarı, 2025’te 14,5 milyar TL’ye yükseldi. Üç yılda toplam 25 milyar 232 milyon TL borç geri ödemesi yapıldı.
Üç yılda 36 milyar liralık ödeme planı
2026-2028 dönemini kapsayan projeksiyona göre belediye, önümüzdeki üç yıl içinde toplam 36 milyar 248 milyon TL borç ödemesi yapacak.
En yüksek ödeme 2026 yılında gerçekleşecek. Bu yıl için yaklaşık 17,5 milyar TL ödeme planlanırken, 2027’de 12 milyar TL, 2028’de ise 6,5 milyar TL seviyesine gerilemesi öngörülüyor.
Açıklanan veriler, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin 2025 yılında gelirlerde hedefin altında kalmasına rağmen yatırımlara ağırlık verdiğini ve yüksek borç yüküyle mali yönetimini sürdürdüğünü ortaya koydu.
