İzmir’in yazılı ve kültürel belleğinin önemli kurumlarından İzmir Milli Kütüphane’nin Nadir Eserler Koleksiyonu, “Belgesel Mirasın İzinde: İzmir’in Nadir Eserleri” sergisiyle ziyaretçilere açıldı. İzmir Büyükşehir Belediyesi ile İzmir Milli Kütüphane iş birliğinde hazırlanan sergi, Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi (AASSM) Giriş Galeri’de sanat ve kültür dünyasından isimlerin katılımıyla açıldı.
61 nadir eser yüzyılların izini taşıyor
İzmir Milli Kütüphane koleksiyonundan özel olarak seçilen 61 nadir eser, ziyaretçileri yüzyıllar öncesine uzanan bir kültür yolculuğuna çıkarıyor. Sergide 26 el yazması, 2 taş baskı ve 33 matbu kitap yer alıyor.
Seçkinin dikkat çeken eserleri arasında Enverî’nin 1464-1465 yıllarında şiir biçiminde kaleme aldığı Düstûrnâme-i Enverî bulunuyor. Türk kültürü ve Osmanlı tarihinin eski kaynakları arasında gösterilen eserin bir el yazması nüshası Fransa Milli Kütüphanesi’nde de bulunuyor.
Kâtip Çelebi’nin Türkçe coğrafya literatürünün önemli eserlerinden Cihannüma’nın, İbrahim Müteferrika Matbaası’nda 1732 yılında basılan nüshası da sergide yer alıyor. Bunun yanı sıra Gutenberg’in hareketli metal harflerle baskı tekniğiyle 1531 yılında Latince basılan Aristoteles’in Toplu Eserleri ile Hasan Âşıkî’nin kaleminden çıkan nadir bir yazma Kur’an-ı Kerim nüshası da ziyaretçilerin karşısına çıkıyor.
İzmir Milli Kütüphane koleksiyonunda bulunan 17 İbrahim Müteferrika baskısı eserin 5’i de sergide görülebiliyor.
“Hafıza korundukça yaşıyor”
Serginin açılışında konuşan Kent Arşivi ve Müzeler Şube Müdürü Dr. Serhan Kemal Saygı, İzmir Milli Kütüphane’nin yaklaşık 2 milyon kitap, 4 bine yakın süreli yayın, zengin gazete koleksiyonu ve 3 bin 500 cilde yaklaşan el yazmasıyla önemli bir kültür hazinesi olduğunu söyledi.
Sergiyi, kentin yüzyıllar boyunca biriken belgesel mirasını toplumla buluşturmak amacıyla hazırladıklarını belirten Saygı, “Bir arşivin ya da bir kütüphanenin gerçek gücünün depolarındaki eser sayısıyla değil, o eserlerin toplumun zihniyle ve ruhuyla temas ettiği ölçüde değerli olduğuna inanıyoruz” dedi.
Serginin bu kapsamda ilk kez düzenlendiğine dikkat çeken Saygı, eserlerin insanlığın öğrenme arzusuna ve zamana karşı direnişine tanıklık ettiğini belirterek, “Hafıza korundukça yaşıyor ve paylaşıldıkça geleceğe yön veriyor” ifadelerini kullandı.
Akkaya: İzmir kültür tarihinde özel bir gün
Serginin danışmanlığını üstlenen Prof. Dr. Mehmet Ali Akkaya ise İzmir Milli Kütüphane ile APİKAM’ın kentin kültür dünyasındaki özel konumuna dikkat çekti.
Bu iki kurumun ev sahipliğinde bu ölçekte bir etkinliğin ilk kez gerçekleştirildiğini belirten Akkaya, serginin İzmir’in kültür tarihi açısından özel bir yere sahip olacağını söyledi.
Yaklaşık beş aylık bir çalışmanın ürünü olan serginin İzmirlilerde kentin hafıza kurumlarına yönelik merak uyandırmasını istediklerini belirten Akkaya, serginin ziyaretçileri bu kurumları daha yakından tanımaya yönlendirmesinin önemli olduğunu ifade etti.
“Bu kitaplar bütün İzmir’in, bütün Türkiye’nin”
İzmir Milli Kütüphane Vakfı Başkanı avukat Ulvi Puğ da kütüphanenin sahip olduğu kültürel mirasın yalnızca bir kuruma değil, tüm topluma ait olduğunu vurguladı.
Yaklaşık 2 milyon kitaplık koleksiyona dikkat çeken Puğ, “Bu kitaplar bizim değil. Bütün İzmir’in, bütün Türkiye’nin kitapları” dedi.
Puğ, serginin hazırlanmasına katkı sunan İzmir Büyükşehir Belediyesi Kent Arşivi ve Müzeler Şube Müdürlüğü çalışanlarına, Prof. Dr. Mehmet Ali Akkaya’ya, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’a ve Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay’a teşekkür etti.
Sergi 15 Kasım’a kadar açık
Genel koordinasyonunu avukat Ulvi Puğ ile Dr. Serhan Kemal Saygı’nın, danışmanlığını ise Prof. Dr. Mehmet Ali Akkaya’nın üstlendiği sergiyle İzmir’in yazılı ve kültürel mirasının görünür kılınması, kitap ve kütüphane kültürünün tanıtılması ve tarihi koleksiyonların daha geniş kesimlerle buluşturulması hedefleniyor.
“Belgesel Mirasın İzinde: İzmir’in Nadir Eserleri” sergisi, 15 Kasım 2026 tarihine kadar Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi Giriş Galeri’de ziyaret edilebilecek.
