İran Silahlı Kuvvetleri, dünya enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’na ilişkin dikkat çeken bir açıklama yayımladı. Açıklamada, İran’ın karasularındaki egemenlik haklarını korumasının “doğal ve yasal bir görev” olduğu belirtilirken, bu kapsamda alınacak tedbirlerin kararlılıkla sürdürüleceği ifade edildi. Yetkililer, Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin sağlanmasının İran’ın öncelikleri arasında yer aldığını vurgularken, özellikle “düşmanla bağlantılı” olarak nitelendirilen gemilere yönelik sert bir tutum benimseneceğini duyurdu.
Geçiş hakkı yoktur ve olmayacaktır
İran Silahlı Kuvvetleri tarafından yapılan açıklamada, boğazdan geçişlere ilişkin net bir çizgi çizildi. Açıklamada,
“Düşmanla bağlantılı gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçme hakkı yoktur ve olmayacaktır”
ifadelerine yer verildi. Bu kapsamda, söz konusu gemilerin geçişine kesinlikle izin verilmeyeceği belirtilirken, diğer ülkelerin ticari gemilerinin ise İran’ın belirlediği kurallar ve denetim mekanizmaları çerçevesinde boğazı kullanabileceği kaydedildi.
Kalıcı kontrol mekanizması uygulanacak
Açıklamada dikkat çeken bir diğer unsur ise Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolün kalıcı hale getirileceğine yönelik vurgu oldu. İran, bölgede yaşanan gerilimler sona erse dahi, ulusal güvenliğe yönelik tehditlerin devam ettiğini savundu. Bu nedenle İran’ın, boğaz üzerinde uzun vadeli ve kalıcı bir kontrol mekanizmasını hayata geçirmekte kararlı olduğu ifade edildi. Bu yaklaşımın, hem askeri hem de stratejik açıdan bölgedeki dengeleri etkileyebileceği değerlendiriliyor.
ABD’ye sert suçlama: Korsanlığa eşdeğer
İran’ın açıklamasında ABD’ye yönelik sert eleştiriler de yer aldı. ABD’nin uluslararası sularda gemi hareketlerine yönelik uygulamalarının “yasadışı” olduğu savunulurken, bu tür müdahalelerin “korsanlığa eşdeğer” olduğu ifade edildi. Tahran yönetimi, bu tür adımların bölgedeki gerilimi artırdığına dikkat çekerek, uluslararası hukuk çerçevesinde hareket edilmesi gerektiğini vurguladı.
Bölgesel güvenlik uyarısı
İran, liman güvenliğinin tehdit altına girmesi halinde bunun sadece kendi sınırlarıyla sınırlı kalmayacağı uyarısında da bulundu. Açıklamada, “Basra Körfezi ve Umman Denizi’ndeki hiçbir liman güvenli olmayacak” ifadelerine yer verilerek, olası bir kriz durumunun bölgesel etkilerine dikkat çekildi. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’na ilişkin bu tür açıklamaların küresel enerji piyasaları ve deniz ticareti açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini belirtirken, bölgedeki gelişmelerin yakından takip edildiğini ifade ediyor.
