Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) yayımladığı Yıl Ortası Elektrik Sektörü Güncellemesi raporuna göre, küresel elektrik talebinde bu yıl büyümenin hız kazanması bekleniyor. Elektrikli araçların yaygınlaşması, veri merkezlerinin artan enerji ihtiyacı, sanayi faaliyetlerindeki hareketlilik ve soğutma sistemlerine yönelik artan kullanım, talepteki yükselişin temel nedenleri arasında gösteriliyor. IEA’nın tahminlerine göre küresel elektrik talebi, 2025 yılında kaydedilen yüzde 3’lük büyümenin ardından 2026’da yüzde 3,6 artacak. Talepteki yükselişin 2027 yılında ise yüzde 3,8 seviyesine ulaşması bekleniyor. Raporda, sanayi üretimiyle birlikte dijital altyapının büyümesi ve elektrikli ulaşımın yaygınlaşmasının küresel elektrik tüketimini desteklemeye devam edeceği belirtildi.
Enerji maliyetleri piyasalar üzerinde baskı oluşturuyor
IEA raporunda, Orta Doğu’daki savaşın enerji piyasaları üzerindeki etkilerine de dikkat çekildi. Bölgedeki gelişmelerin enerji maliyetlerini artırdığı ve bunun elektrik üretim maliyetleri üzerinde baskı oluşturduğu ifade edildi. Yakıt fiyatlarındaki dalgalanmaların ve tedarik zincirindeki sorunların, ülkelerin enerji sistemlerinin dayanıklılığını zorladığı kaydedildi. Özellikle enerji ithalatına bağımlı ekonomilerde maliyet baskısının daha belirgin hale geldiği aktarıldı.
Büyük ekonomilerde elektrik tüketimi artacak
Dünyanın en büyük ekonomilerinde elektrik talebinin bu yıl güçlü bir yükseliş göstermesi bekleniyor. Çin’de elektrik tüketiminin geçen yılki yüzde 3,2’lik artışın ardından bu yıl yüzde 5,5 büyümesi öngörülüyor. Hindistan’da ise geçen yıl yüzde 1,6 seviyesinde kalan elektrik talebi artışının 2026’da yüzde 7’ye ulaşacağı tahmin ediliyor. ABD ve Avrupa Birliği’nde elektrik tüketiminin ise yaklaşık yüzde 2 oranında artması bekleniyor.
LNG’ye bağımlı ülkelerde maliyet endişesi
Raporda, yakıt maliyetlerindeki artış ve küresel tedarik zincirinde yaşanan aksaklıkların, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatına bağımlı Asya ülkelerinde elektrik üretimini zorlaştırdığı belirtildi.
Enerji fiyatlarındaki yükselişin, özellikle dış kaynaklara bağlı ekonomilerde elektrik maliyetlerini artırabileceği ifade edildi. Bu durumun, enerji arz güvenliği açısından yeni riskler oluşturabileceği değerlendirildi.
El Nino elektrik talebini daha da artırabilir
IEA, iklim koşullarına ilişkin risklere de dikkat çekti. Beklenenden daha güçlü bir El Nino hava olayının yaşanması halinde özellikle soğutma ihtiyacının artabileceği belirtildi. Böyle bir senaryoda elektrik tüketimindeki yükselişin mevcut tahminlerin üzerine çıkabileceği öngörülüyor. Aşırı sıcaklıkların enerji sistemleri üzerindeki yükü artırabileceği ifade ediliyor.
Yenilenebilir enerji kömürün önüne geçmeye hazırlanıyor
Raporda, yenilenebilir enerji kaynaklarının küresel elektrik üretimindeki payını artırmayı sürdüreceği vurgulandı. Yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretiminin bu yıl yıllık bazda yüzde 8 büyümesi bekleniyor. Yenilenebilir enerjinin küresel elektrik üretimindeki payının 2025’teki yüzde 33 seviyesinden 2027 yılında yüzde 37’ye yükselmesi öngörülüyor. Bu artışla birlikte yenilenebilir kaynakların küresel elektrik üretiminde kömürü geride bırakarak en büyük kaynak haline gelmesi bekleniyor.
Güneş enerjisinde rekor büyüme beklentisi
Güneş enerjisi, küresel elektrik dönüşümünün en hızlı büyüyen alanlarından biri olmaya devam ediyor. IEA, güneş enerjisinden elektrik üretiminin bu yıl yaklaşık 600 teravatsaat artacağını tahmin ediyor. Rapora göre güneş enerjisindeki büyüme, geçen yıl kaydedilen güçlü artış ivmesini koruyacak. Güneş yatırımlarındaki yükselişin, küresel enerji piyasalarında yenilenebilir kaynakların ağırlığını artırması bekleniyor.
