Dünya petrol ticaretinin en stratejik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik müzakerelerde kritik bir dönemece girildi. ABD yönetimi, İran ile yürütülen görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini açıklarken, ABD Başkanı Donald Trump sürecin 48 saat içinde netlik kazanacağını söyledi. Ancak Trump'ın askeri müdahale tehdidini yinelemesi üzerine İran cephesinden, tehditlerin sürdüğü bir ortamda anlaşmanın mümkün olmayacağı yönünde açıklama geldi.
Washington'dan peş peşe iyimser açıklamalar
ABD yönetimi, Hürmüz Boğazı konusunda yürütülen diplomatik temaslara ilişkin olumlu mesajlar verdi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran ile müzakerelerin sürdüğünü belirterek anlaşmaya bugün ya da yarın varılabileceğini ifade etti. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da görüşmelerde ilerleme sağlandığını belirterek,
"Bu süreçte ilerleme olduğunu ancak nihayetlendirilmediğini söyleyebilirim, umarım en yakın zamanda olur."
değerlendirmesinde bulundu.
Trump: "48 saat içinde belli olacak"
ABD Başkanı Donald Trump ise İranlı ve ABD'li yetkililerin yoğun temaslarını sürdürdüğünü belirterek görüşmelerin olumlu ilerlediğini söyledi. Trump,
"Önemli olan tek şey eyleme geçilmesi ve onlar bir anlaşma yapmak istiyorlar. Ne olacağını göreceğiz."
ifadelerini kullandı. Sürecin kısa süre içinde sonuçlanabileceğini belirten Trump, "Çok iyi ilerliyoruz. Göreceğiz. 48 saat içinde belli olacak." dedi.
Askeri müdahale tehdidini yineledi
Diplomatik sürece rağmen Trump, İran'a yönelik sert söylemlerini de sürdürdü. Tahran'ın müzakerelerden çekilmesi halinde ağır sonuçlarla karşılaşacağını savunan Trump, askeri seçeneğin masada olduğunu dile getirdi. Trump,
"Eğer yine geri adım atarlarsa çok ağır bir darbe alacaklar. Bunu biliyorlar, bunu anlıyorlar. Başka seçeneğim yok."
dedi. Hürmüz Boğazı'nın açılmasıyla ilgili de net mesaj veren Trump, "Boğaz çok yakında açılacak ya da çok sert vurulacaklar ve sonra boğaz açık olacak." ifadelerini kullandı.
İran: Tehdit altında anlaşma olmaz
Trump'ın açıklamalarına Tahran'dan da yanıt geldi. İran Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı yayın organı Sepahnews'te yer alan ve ismi açıklanmayan bir yetkiliye dayandırılan haberde, Umman aracılığıyla yürütülen görüşmelerde anlaşmaya varılamamasının temel nedeninin ABD'nin askeri tehditleri olduğu belirtildi. Açıklamada,
"ABD'nin müdahalesi ve İran'a yönelik askeri saldırı tehdidi devam ettiği sürece anlaşma gecikecektir. İran, tehditlerin gölgesinde hiçbir anlaşma yapmayacaktır."
denildi.
Hürmüz Boğazı neden kritik?
Basra Körfezi'ni Umman Denizi ve Hint Okyanusu'na bağlayan Hürmüz Boğazı, küresel enerji arzının en kritik geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Dünya genelinde deniz yoluyla taşınan ham petrolün önemli bir bölümü bu boğazdan geçerken, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatında da stratejik bir rol üstleniyor. Boğazda yaşanabilecek olası bir kapanma ya da geçişlerin aksaması, petrol ve doğal gaz fiyatlarında sert dalgalanmalara neden olabileceği gibi küresel tedarik zincirini de doğrudan etkileyebilecek riskler arasında gösteriliyor. Bu nedenle ABD ile İran arasında yürütülen müzakerelerin sonucu yalnızca bölgesel güvenlik açısından değil, dünya ekonomisi açısından da yakından takip ediliyor.
