İzmir Büyükşehir Belediyesi Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi (APİKAM) tarafından hazırlanan “Merhaba Dünya, Merhaba Çocuklar: Halikarnas Balıkçısı” sergisi, Selçuk Belediyesi iş birliğiyle Selçuk Efes Kent Belleği’nde ziyaretçileriyle buluştu.
Halikarnas Balıkçısı olarak tanınan Cevat Şakir Kabaağaçlı’nın son mülakatında dile getirdiği “Merhaba dünya, merhaba çocuklar” sözlerinden adını alan sergi, yazarın insana, denize ve Ege coğrafyasına duyduğu sevgiyi farklı yönleriyle ele alıyor. APİKAM Müdürü Dr. Serhan Kemal Saygı'nın genel koordinasyonunda hazırlanan serginin tasarım ve metinlerini Nihan Özdal üstlendi.
Açılışa Halikarnas Balıkçısı'nın torunu Ömer Derya Kabaağaçlı da katıldı. Açılışın ardından düzenlenen söyleşide Balıkçı'nın yaşamı, eserleri ve çok yönlü kişiliğine ilişkin anekdotlar paylaşıldı.
Selçuk ve Efes'e özel belgeler ilk kez bir arada
APİKAM Müze ve Sergileme Sorumlusu Nihan Özdal, serginin Selçuk'taki gösterimi için bölgeye özel içerikler hazırlandığını belirtti. Türkiye'nin ilk profesyonel turist rehberlerinden biri olan Halikarnas Balıkçısı'nın Efes'te rehberlik yaptığı yıllara ait fotoğraflar, son İtalya Kralı II. Umberto ile Efes'te çekilmiş kareler ve ailesiyle gerçekleştirdiği gezilerden fotoğraflar sergide yer alıyor.
Balıkçı'nın kızı İsmet Noonan ve yeğeni seramik sanatçısı Füreya Koral ile 1954 yılının baharında İsa Bey Camii ve Meryem Ana Evi'ne yaptığı geziden fotoğraflar da ziyaretçilere sunuluyor. Ayrıca Balıkçı'nın Demokrat İzmir gazetesindeki köşesinde Selçuk'un tarihsel katmanlarını, Artemis Tapınağı'nı ve Ortigia mitosunu anlattığı yazıları ile kendi çizimi olan Artemis motifi de sergilenen belgeler arasında bulunuyor.
“Efes'i dünyaya anlatan önemli isimlerden biri”
Sergi açılışında konuşan tarihçi Tolga Mert, Halikarnas Balıkçısı'nın Efes'in tanıtımına katkılarına dikkat çekti. Mert, “Halikarnas Balıkçısı, Efes'i dünya üzerinde çok iyi anlatan, tarihsel süreçten bugüne bize masalsı ve bir o kadar da gerçekçi belgeler bırakan bir isim. Efes Selçuk'ta ilk defa onunla ilgili bir çalışma gerçekleştiriyoruz” dedi.
Efes Selçuk Belediye Başkan Yardımcısı Bilgi Keskin de APİKAM tarafından hazırlanan serginin ilçede ziyaretçilerle buluşmasından duyduğu memnuniyeti dile getirerek emeği geçenlere teşekkür etti.
APİKAM Müdürü Dr. Serhan Kemal Saygı, serginin Halikarnas Balıkçısı'nın kızı İsmet Noonan tarafından APİKAM'a bağışlanan özel aile koleksiyonundan hazırlandığını belirtti. Saygı, sergide aile albümlerinden orijinal fotoğraflar, el yazısı notlar, süreli yayınlarda yer alan çizimler ve profesyonel turist rehberliği yıllarına ait belgelerin bulunduğunu ifade etti.
Sergi tasarımı ve metin yazarı Nihan Özdal ise Halikarnas Balıkçısı'nın Efes Selçuk'la kurduğu özel bağa dikkat çekerek, Balıkçı'nın Efes'i ailesine, dostlarına ve dünyaca ünlü kişilere anlatan çok yönlü bir isim olduğunu söyledi. Özdal, serginin Efes Selçuk'a emanet olduğunu vurguladı.
Torunu Ömer Derya Kabaağaçlı dedesini anlattı
Sergi açılışının ardından Nihan Özdal'ın moderatörlüğünde düzenlenen söyleşide, Halikarnas Balıkçısı'nın torunu Ömer Derya Kabaağaçlı dedesinin yaşamını ve sanat dünyasını anlattı.
Kabaağaçlı, Cevat Şakir Kabaağaçlı'nın köklü aile geçmişinden gençlik yıllarına, Bodrum'da geçen yaşamından edebiyata kazandırdığı Mavi Yolculuk kültürüne kadar pek çok konuya değindi. Balıkçı'nın botanik ve turist rehberliği alanındaki çalışmalarını, sanatçı kişiliğini ve 13 Ekim 1973'teki vefatına kadar uzanan yaşam öyküsünü katılımcılarla paylaştı.
Dedesinin küçük yaşlardan itibaren resme ve denize ilgi duyduğunu belirten Kabaağaçlı, Balıkçı'nın Oxford Üniversitesi'nde Yakın Çağlar Tarihi eğitimi aldığını, Roma'da Güzel Sanatlar Fakültesi'nde öğrenim gördüğünü ve resim, minyatür, edebiyat ile çeviri alanlarında çalışmalar yaptığını anlattı.
Türkiye'nin ilk resmî turist rehberlerinden biri olarak dünya liderlerine rehberlik ettiğini, sekiz yabancı dil konuştuğunu ve 23 kitap ile üç çocuk kitabı yazdığını aktaran Kabaağaçlı, dedesinin yalnızca yazar kimliğiyle değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı. Balıkçı'nın arkeolog, çiftçi, balıkçı, düşünür, tercüman ve rehber kimliklerini bir arada taşıdığını ifade etti.
“Halikarnas Balıkçısı'nı gelecek nesillere anlatmalıyız”
Söyleşide söz alan çevreci ve yazar Metin Erdoğan da Halikarnas Balıkçısı'nın doğa sevgisine ve çevreci kimliğine dikkat çekti. Balıkçı'nın İzmir'e önemli katkıları olduğunu belirten Erdoğan, Kültürpark'ın kuruluşunda rol aldığını ve alana 45 farklı ağaç türünün dikilmesini sağladığını anlattı.
Balıkçı'nın doğaya ve insana duyduğu sevginin yaşamına yansıdığını ifade eden Erdoğan, “Tuttuğu balıkları kimsesizlere verecek kadar hümanisttir. Çok büyük emeği var İzmir'de. Halikarnas Balıkçısı'nı çok iyi tanımalı ve gelecek nesillere anlatmalıyız” diye konuştu.
“Merhaba Dünya, Merhaba Çocuklar: Halikarnas Balıkçısı” sergisi, 31 Aralık 2026 tarihine kadar Selçuk Efes Kent Belleği'nde ziyaret edilebilecek.
