Yenilenebilir enerji fiyatları aşağı çekiyor
Avrupa, son yıllarda özellikle fosil yakıt piyasalarındaki dalgalanmaların etkisiyle enerji maliyetlerinde ciddi dalgalanmalar yaşarken, rüzgâr ve güneş enerjisi yatırımları bu baskıyı azaltan en önemli faktörlerden biri haline geldi. Yeni analizlere göre, yenilenebilir enerji kapasitesinin artması elektrik fiyatlarını doğrudan aşağı çekiyor. 2023 ile 2025 yılları arasında incelenen 19 Avrupa ülkesinde, elektrik üretim maliyetlerinin ortalama yüzde 24,2 düştüğü tespit edildi. Bu düşüş, özellikle güneş ve rüzgâr enerjisinin sistem içindeki payının artmasıyla ilişkilendiriliyor.
İspanya ve İngiltere örneği dikkat çekiyor
İspanya, 2019’dan bu yana rüzgâr ve güneş enerjisi kapasitesini iki katına çıkararak 40 GW’tan fazla ek kapasite devreye aldı. Bu artış, ülkenin elektrik fiyatlarını doğalgaz piyasasındaki sert dalgalanmalardan daha az etkilenir hale getirdi. İngiltere’de ise rüzgâr enerjisi üretimi rekor seviyelere ulaştı. Mart ayında ölçülen 23 bin 880 megavatlık üretim, yaklaşık 23 milyon hanenin elektrik ihtiyacını karşılayabilecek düzeyde gerçekleşti.
Fosil yakıt bağımlılığı kırılıyor
SolarPower Europe tarafından yapılan analizler, yalnızca güneş enerjisinin bile Avrupa genelinde günlük 100 milyon eurodan fazla tasarruf sağladığını ortaya koydu. Toplam tasarrufun ise 3 milyar euroyu aştığı belirtiliyor. Uzmanlara göre doğalgaz fiyatlarının yüksek seyretmeye devam etmesi halinde bu tasarrufun 2026 yılına kadar 67,5 milyar euroya ulaşabileceği öngörülüyor.
Enerji piyasasında yeni denge arayışı
Savunuculuk grubu Positive Money tarafından yayımlanan raporda, yenilenebilir enerji kaynaklarının fosil yakıtlı üretimi elektrik karmasından dışlayarak fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturduğu ifade edildi. Raporda, özellikle rüzgâr ve güneş enerjisi kapasitesinin arttığı ülkelerde fiyatların daha istikrarlı hale geldiği vurgulandı. Ancak Avrupa’nın birçok ülkesinde elektrik fiyatlarının hâlâ doğalgaz fiyatlarına bağlı hareket ettiği de belirtildi.
Esneklik ve depolama yatırımları öne çıkıyor
Uzmanlar, yenilenebilir enerji kapasitesinin artmasının tek başına yeterli olmayacağını, sistemin esnek hale getirilmesi gerektiğini belirtiyor. Bu kapsamda batarya yatırımları, çatı tipi güneş enerjisi sistemleri ve değişken tarifeler gibi uygulamaların önemine dikkat çekiliyor. Positive Money, enerji dönüşümünün hızlanmasının yalnızca fiyatları düşürmekle kalmayacağını, aynı zamanda Avrupa’nın fosil yakıtlara bağımlılığını ve dış şoklara karşı kırılganlığını da azaltacağını vurguluyor.
Uzmanlara göre kritik eşik
Uzmanlar, elektrik fiyatlarının fosil yakıt piyasalarından ayrışmasının henüz erken bir aşamada olduğunu, ancak mevcut eğilimin hızlanması halinde Avrupa enerji sisteminin daha bağımsız ve istikrarlı bir yapıya kavuşabileceğini ifade ediyor.
