Sosyal medyada “şunu kes, cildin düzelir” gibi çok sayıda iddia dolaşıyor. Diyetin sivilceyi tamamen ortadan kaldırabileceğine dair öneriler ise özellikle son yıllarda “clean eating” akımıyla daha da yaygınlaştı. Ancak dermatolog Anjali Mahto, bu konunun sanıldığı kadar basit olmadığını söylüyor. Mahto’ya göre sivilce (akne) çoğu zaman hormonlar ve genetik faktörlerle ilişkili bir cilt problemi. Bu nedenle tek bir besin grubunu keserek kesin sonuç almak çoğu kişi için mümkün değil.
Diyetin etkisi sınırlı ama tamamen önemsiz değil
Mahto, klinik deneyimlerinde bazı hastaların beslenme değişikliğiyle iyileşme bildirdiğini ancak bunun genelleştirilemeyeceğini ifade ediyor. Özellikle yüksek glisemik indeksli gıdalar (şekerli ve rafine karbonhidratlar) konusunda dikkat çekiyor. Bu tür gıdaların kan şekerini hızlı yükselterek bazı kişilerde hormon dengesini etkileyebileceğini belirtiyor. Ancak Mahto bu etkinin kişiden kişiye değiştiğini vurguluyor ve şunu söylüyor: “Dengeli bir beslenmenin parçası olabilirler, ancak ölçüsüz tüketim cilt problemlerini tetikleyebilir.”
Süt ürünleri sivilceyi artırır mı?
Sosyal medyada en çok tartışılan konulardan biri de süt ve süt ürünleri. Anjali Mahto’ya göre bazı küçük gruplarda özellikle yağsız süt ürünleri ve whey protein takviyeleri sivilceyi kötüleştirebiliyor. Ancak bu durum herkes için geçerli değil. Mahto, süt ürünlerinin geniş bir kategori olduğunu, yoğurt, peynir ve süt gibi ürünlerin aynı etkiyi göstermediğini ve bu konuda net bir genelleme yapılamayacağını belirtiyor.
“Temiz beslenme” algısı yanıltıcı olabilir
Mahto, sosyal medyada sıkça karşılaşılan “temiz beslenme ile kusursuz cilt” algısının gerçekçi olmadığını söylüyor. Bazı kişilerin diyet kısıtlamaları nedeniyle gereksiz stres yaşadığını ve hatta sağlıksız yeme davranışlarına yöneldiğini belirten Mahto, bunun cilt sağlığına da dolaylı olarak zarar verebileceğini ifade ediyor.
Takviyeler gerçekten işe yarıyor mu?
Probiyotikler, çinko, omega-3, A ve E vitaminleri gibi takviyelerin sivilce üzerindeki etkisi sıkça gündeme geliyor. Ancak Mahto bu konuda oldukça temkinli, mevcut bilimsel verilerin sınırlı olduğunu ve bu takviyelerin herkes için etkili olduğunun söylenemeyeceğini belirtiyor. Ayrıca yüksek doz kullanımın yan etki riskine dikkat çekerek şu uyarıyı yapıyor: “Özellikle çinko ve A vitamini gibi takviyeler yanlış kullanıldığında ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.”
Sivilce sadece beslenme ile açıklanamaz
Mahto’ya göre en yaygın yanlış inanışlardan biri sivilcenin doğrudan “kötü beslenme” sonucu oluştuğu düşüncesi.
Oysa akne çoğunlukla:
- hormonlar
- genetik yatkınlık
- cilt yağlanması
- gözenek tıkanması
gibi faktörlerle gelişiyor. Bu nedenle tek bir besin grubunu suçlamak bilimsel olarak doğru bir yaklaşım değil.
Sonuç: Diyet destekleyici ama tek çözüm değil
Dermatolog Anjali Mahto, beslenmenin genel cilt sağlığını etkileyebileceğini ancak çoğu insan için sivilceyi tek başına ortadan kaldırmasının mümkün olmadığını söylüyor. Uzmanlara göre en doğru yaklaşım, kişiye özel dermatolojik tedavi ile birlikte dengeli bir yaşam tarzı oluşturmak. Beslenme ise bu sürecin yalnızca destekleyici bir parçası olarak görülmeli.
