Bilim insanları, gezegenlerin genç yıldızların çevresindeki toz disklerinde mikroskobik parçacıklar olarak doğduğunu belirtiyor. Zamanla bu parçacıklar çarpışıp birleşerek kayalık dünyalara ya da gaz devlerine dönüşüyor. Fransa’daki Bordeaux Üniversitesi’nden astrofizikçi Sean Raymond’a göre, gaz devleri önce büyük kaya ve buz çekirdekleri oluşturuyor, ardından diskteki gazı çekerek dev hâle geliyor. Dünya gibi kayalık gezegenler ise gaz diski dağıldıktan sonra büyük çarpışmalarla son biçimini alıyor.
Gezegenlerin 'ölümü'
Bir gezegenin ölümünü tanımlamak karmaşık bir süreç. Stanford Üniversitesi’nden gezegen bilimci Matthew Reinhold’a göre, bir gezegen fiziksel olarak yok olana kadar varlığını sürdürebilir. Ancak yaşanabilirlik gibi belirli koşullar ortadan kalktığında da gezegenin “sona erdiği” söylenebilir.
Dünyanın kaderi
Dünya’nın geleceği büyük ölçüde Güneş’e bağlı. Güneş yaklaşık 5 milyar yıl sonra hidrojen yakıtını tüketerek kırmızı (kızıl) deve dönüşecek. Bilim insanlarına göre Dünya birkaç aşamada 'ölebilir':
-
Güneş'in giderek parlaklaşması okyanusları buharlaştırarak yaşamı imkânsız hâle getirecek
-
Kırmızı dev aşamasında Dünya, Güneş tarafından yutulabilir
-
Eğer hayatta kalırsa, yıldızın evrimi sırasında yıldızlararası boşluğa savrulabilir
Bu hesaplamalara göre Dünya'nın toplam ömrü yaklaşık 9,5 milyar yıl olacak.
Diğer gezegenlerin ömrü
Reinhold, diğer gezegenlerin Dünya’dan daha uzun yaşayabileceğini belirtiyor. Çünkü evrendeki yıldızların çoğu, Güneş gibi sarı cüce değil, daha küçük ve soğuk olan kırmızı (kızıl) cücelerdir. Kırmızı cüce yıldızlar yakıtlarını çok daha yavaş tükettiği için trilyonlarca yıl yaşayabilir. Ancak bu, etraflarındaki gezegenlerin de o kadar uzun süre yaşanabilir kalacağı anlamına gelmiyor. Reinhold’un modellerine göre, kırmızı cüce etrafındaki Dünya benzeri gezegenlerde manto konveksiyonu 30 ila 90 milyar yıl sürebilirken, manto erimesi 16 ila 23 milyar yıl arasında sona erebilir.
