Gündeme Bakış'tan Hale Halime Yıldırım'ın haberine göre, İzmir’in merkezinde yaklaşık 29 yıldır hukuki, idari ve imar süreçleriyle gündemde olan Basmane Çukuru’nda yeni dönemin ayrıntıları netleşti. İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlanan sunumda, 31 Temmuz 2026 tarihli niyet protokolü ile 10 Eylül 2026 tarihinde imzalanan nihai protokol karşılaştırıldı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Güç Yapı İnşaat Turizm Gayrimenkul Yatırım Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve EGS Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. arasında imzalanan nihai protokol, Konak ilçesi İsmet Kaptan Mahallesi’ndeki 1039 ada 8 parsele ilişkin düzenlemeleri içeriyor.

Anlaşmada belediyenin emsal inşaat alanından alacağı yüzde 30’luk pay korunurken, hizmet binası, yeşil alan, otopark, yapı yüksekliği ve teminat gibi başlıklarda düzenlemeler yapıldı.

29 yıllık süreçte neler yaşandı?

Basmane Çukuru’ndaki süreç, 3 Temmuz 1997’de Güç Yapı ve EGS A.Ş. ile İzmir Büyükşehir Belediyesi arasında imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmesiyle başladı. 11 Mart 1999’da taşınmazın arsa payının yüzde 89’una karşılık gelen bölümünün ilgili şirkete devri gerçekleştirildi.

Ancak 3 Haziran 1999’da İzmir 3. İdare Mahkemesinin imar planı ve inşaat ruhsatının iptaline ilişkin kararı doğrultusunda inşaat durduruldu.

9 Mart 2009’da taraflar arasında yeni bir protokol imzalandı. Bu protokolde belediyenin emsal inşaat alanından yüzde 30 pay alması ve en az 7 bin 500 metrekare otopark alanının belediye hizmet alanına ayrılması öngörüldü. 10 Şubat 2014 tarihli tadil sözleşmesiyle otopark alanı en az 8 bin 500 metrekareye çıkarılırken, yapı yüksekliği 120 metre olarak belirlendi.

Taşınmaz, Ege Dünya Ticaret Merkezi Ticari ve İktisadi Bütünlüğü kapsamında TMSF tarafından satışa çıkarıldı. 2015-2016 yıllarındaki satış sürecinde ihale Livamine Yapı Sanayi Ticaret A.Ş. üzerinde kaldı ancak 2016’da TMSF tarafından iptal edildi. 2019’da ise belediyenin devrettiği arsa payının geri alınmasına ilişkin hukuki süreç başlatıldı.

16 Ocak 2026’da İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi, nihai protokolün onaylanması ve imzalanmasına yönelik sürecin yürütülmesi için Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay’a yetki verdi. Ardından 31 Temmuz 2026’da niyet protokolü, 10 Eylül 2026’da ise nihai protokol imzalandı.

Belediyenin yüzde 30 payı korundu

Niyet protokolü ile nihai protokol arasındaki önemli başlıklardan biri, belediyenin projeden alacağı pay oldu. Her iki protokolde de İzmir Büyükşehir Belediyesinin emsal inşaat alanının yüzde 30’una sahip olması hükmü korundu.

Nihai protokolün 4’üncü maddesine göre, Basmane Çukuru’nda geliştirilecek 104 bin metrekarelik emsal esas inşaat alanının yüzde 30’u Büyükşehir Belediyesine ait olacak. Belediyeye ait emsal dışı kullanım alanlarının da hizmet binası olarak değerlendirilmesi öngörüldü.

Kültürpark’taki holler yıkılacak, 27 bin metrekare yeşil alan kazanılacak

Niyet protokolünde belediye hizmet binasının projede ayrı bir yapı olarak tanımlanmadığı, projenin bütünleşik şekilde tasarlandığı görüldü. Nihai protokolde ise belediye hizmet binası ayrı bir yapı olarak düzenlendi.

Hizmet binasına taşınılmasının ardından mevcut hollerin yıkılması ve bu alanın kente 27 bin metrekare yeşil alan olarak kazandırılması öngörüldü.

Yapı yüksekliği 120 metreden 84 metreye düşürüldü

Protokolde dikkat çeken değişikliklerden biri de yapı yüksekliği oldu. 2009 tarihli protokolde yapı yüksekliği serbest bırakılmış, 10 Şubat 2014 tarihli tadil sözleşmesinde ise 120 metre olarak belirlenmişti.

31 Temmuz 2026 tarihli niyet protokolü ile 10 Eylül 2026 tarihli nihai protokolün karşılaştırılmasına göre, nihai protokolde yapı yüksekliği 84 metre olarak düzenlendi. Böylece 2014 tarihli sözleşmedeki 120 metrelik sınır 84 metreye indirildi.

Otoparkta önceki haklar korundu

Otopark düzenlemesi de protokol karşılaştırmasında öne çıkan başlıklar arasında yer aldı. 2009 tarihli protokolde belediye hizmet alanına en az 7 bin 500 metrekare otopark ayrılması kararlaştırılmış, 2014 tarihli tadil sözleşmesiyle bu miktar en az 8 bin 500 metrekareye çıkarılmıştı.

Niyet protokolünde otopark ihtiyacının parsel bünyesinde karşılanması öngörülürken, nihai protokolde önceki sözleşme ve protokollerde belediye lehine belirlenen hakların korunması hükmü yer aldı.

İZBAN’da teknik arıza: Alsancak ve Hilal istasyonları geçici olarak kapatıldı
İZBAN’da teknik arıza: Alsancak ve Hilal istasyonları geçici olarak kapatıldı
İçeriği Görüntüle

Teminat 7,5 milyon dolara yükseltildi

Nihai protokolde teminat tutarında da değişikliğe gidildi. 31 Temmuz 2026 tarihli niyet protokolünde 6 milyon 500 bin dolar olarak belirlenen teminat, 10 Eylül 2026 tarihli nihai protokolde 7 milyon 500 bin dolara çıkarıldı.

Belediyenin iki yükümlülüğü kaldırıldı

Nihai protokolde belediyenin yükümlülüklerine ilişkin düzenlemeler de yer aldı. Karşılaştırma tablosunda, niyet protokolünün 4.6 ve 4.7’nci maddelerinde bulunan belediye yükümlülüklerinin nihai protokolle kaldırıldığı belirtildi.

Nihai protokolün 4’üncü maddesinde imar planı, proje, belediyeye ait alanların korunması ve uygulama süreçlerine ilişkin tarafların hak ve sorumlulukları ayrıntılı şekilde düzenlendi. TMSF tarafından yürütülen satış süreci ve ilgili hukuki dosyalar da protokol kapsamındaki konular arasında yer aldı.

Hukuki süreçler için 30 günlük süre

Nihai protokolde taşınmazın geçmişinden kaynaklanan hukuki süreçlere de yer verildi. Tarafların mevcut dava ve takipleri ile bunların sonuçlandırılmasına ve taşınmazın devrine ilişkin işlemler protokolün 5’inci maddesinde düzenlendi.

Buna göre taraflar, protokolün imzalanmasından itibaren 30 gün içinde birbirlerine gerekli bilgi ve belgeleri sunacak ve ilgili hukuki süreçlerin yürütülmesi için gereken işlemleri gerçekleştirecek. İzmir Büyükşehir Belediyesi de devam eden dava ve takipler bakımından kendi yükümlülüklerini yerine getirecek.

Nihai protokolde ayrıca mücbir sebepler, vergi ve harçlar, protokolün sona ermesi, uyuşmazlıkların çözümü ve yürürlük koşullarına ilişkin hükümler de yer aldı.

Kaynak: Gündeme Bakış