Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan “Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği”, 2015 yılında yürürlüğe girerek atık yağların çevre ve insan sağlığına zarar vermeden yönetilmesini hedefledi. Yönetmelikle birlikte konutlardan kaynaklanan bitkisel atık yağların lavaboya, kanalizasyona, denize, toprağa ya da herhangi bir alıcı ortama dökülmesi yasaklandı.
Kapsam genişletilecek
Bakanlık, gelişen ihtiyaçlar doğrultusunda çevre dostu uygulamaları yaygınlaştırmak, atık dönüşüm oranlarını artırmak ve döngüsel ekonomi çalışmalarını desteklemek amacıyla yeni düzenlemeler üzerinde çalışıyor. Taslak halinde hazırlanan düzenleme, sektör temsilcileri ve sivil toplum kuruluşlarının talepleri doğrultusunda şekillendirildi ve ikinci kez kurum görüşüne açıldı. Yeni düzenleme kapsamında zeytin, ayçiçeği, mısır, pamuk, soya, kanola ve aspir gibi yağlı tohumlardan elde edilen bitkisel yağların kullanım sonrası oluşan atıklarının daha etkin değerlendirilmesi planlanıyor.
Yakıt olarak kullanımı yaygınlaştırılacak
Hazır yemek firmaları, restoranlar, kafeler, kamu kurumları ve hanelerden çıkan bitkisel atık yağların geri kazanım tesislerinde işlenerek özellikle biyodizel üretiminde kullanılması hedefleniyor. Türkiye’de halihazırda bu atıklardan elde edilen biyodizel, motorine binde beş oranında karıştırılarak yakıt olarak kullanılıyor. Yeni düzenleme ile bu uygulamaların günümüz ihtiyaçlarına uygun şekilde kapsamlı biçimde revize edilmesi öngörülüyor.
Ayrıca düzenlemeyle birlikte Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı (SAF) üretiminin de önü açılacak. Böylece bitkisel atık yağlardan elde edilen ürünlerin sadece karayolu taşımacılığında değil, havacılık sektöründe de değerlendirilmesi mümkün hale gelecek. Bunun yanında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından izin verilen diğer biyoyakıt türlerinin üretimine de imkan tanınacak.
Marketlerde toplama noktası kurulacak
Hanelerden kaynaklanan bitkisel atık yağların lavaboya dökülmesi sonucu oluşan çevre kirliliğinin önüne geçmek amacıyla, marketler gibi satış noktalarında atık yağ toplama sistemleri kurulması planlanıyor. Bu sayede vatandaşların atık yağlarını daha kolay teslim edebilmesi ve toplama oranlarının artırılması hedefleniyor.
Yeni hammadde kaynakları tanımlandı
Planlanan düzenleme yalnızca bitkisel atık yağları değil, hayvansal atık yağlar ile yağ içeren diğer atıkları da kapsayacak şekilde genişletiliyor. Bu adımın, geri dönüşüm sektörünün hammadde ihtiyacını karşılamada önemli katkı sağlaması bekleniyor. Kurum görüşlerinin tamamlanmasının ardından düzenleme, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un onayına sunulacak. Yönetmelik değişikliğinin Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesiyle birlikte hem çevre kirliliğinin azaltılması hem de atıkların ekonomiye kazandırılması yönünde önemli bir adım atılması hedefleniyor.
