Yeni bir bilimsel çalışma, genel anestezinin beyni tamamen “devre dışı bırakmadığını” ortaya koyarak bilinç ve algı üzerine bilinenleri sorgulatan bulgular sundu. Nature dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, insanlar tamamen bilinçsiz kabul edilen anestezi altındayken bile beynin bazı bölgeleri aktif kalmayı sürdürüyor ve özellikle dil ile ilgili uyaranları işlemeye devam ediyor. Araştırmayı yürüten ekip, bu durumun beynin sandığımızdan çok daha dinamik bir yapıya sahip olduğunu gösterdiğini belirtti. Çalışmanın eş yazarı Sameer Sheth, elde edilen bulguların beynin bilinçsizlik halinde bile çevresel uyaranları analiz edebildiğini ortaya koyduğunu ifade ederek, “Hastalar tamamen anestezi altındayken bile beyinleri etraflarındaki dünyayı analiz etmeye devam ediyor” dedi.
Epilepsi hastaları üzerinde inceleme yapıldı
Araştırmada, epilepsi nedeniyle beyninin temporal lobunun bir kısmı alınacak olan yedi hasta üzerinde incelemeler yapıldı. Bilim insanları, beynin bilinçli farkındalık olmadan ses ve dili nasıl işlediğini gözlemlemek için “Neuropixels” adı verilen ince silikon problardan yararlandı. Deneylerde hastalara, aralara farklı tonların serpiştirildiği ses dizileri dinletildi. Elde edilen veriler, nöronların yaklaşık yüzde 71’inin seslere tepki verdiğini ortaya koydu. Ayrıca nöronların yaklaşık yüzde 25’inin farklı tonları ayırt edebilmesi, beynin yalnızca sesleri algılamadığını; aynı zamanda sesler arasındaki farkları da işleyebildiğini gösterdi. Araştırmacılar, bu ayırt etme becerisinin zamanla daha da güçlendiğini de gözlemledi.
Beyin podcast sırasında bile işlemeye devam etti
Bir diğer deneyde dört hastaya podcast dinletildi. Bulgular, beynin konuşmayı gerçek zamanlı olarak işlemeyi sürdürdüğünü; kelimeleri ve konuşmanın farklı bileşenlerini ayrı ayrı analiz ettiğini ortaya koydu. Araştırmanın dikkat çeken bir diğer sonucu ise beynin bilinçsiz durumdayken bile bağlamdan yararlanarak bir sonraki kelimeyi tahmin edebilmesi oldu. Araştırmacılardan Benjamin Hayden, bu tür “öngörücü kodlamanın” normalde uyanıklık ve dikkat haliyle ilişkilendirildiğini ancak bulguların bunun bilinçsiz durumda da gerçekleşebildiğini gösterdiğini ifade etti.
Bilinç ve anestezi anlayışı yeniden değerlendiriliyor
Çalışmayı yürüten ekip, anestezi altındaki beynin nasıl çalıştığının henüz tam olarak anlaşılmadığını ve daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğunu vurguladı. Ayrıca benzer nöral aktivitelerin uyku ya da diğer bilinçsizlik durumlarında da görülüp görülmediğinin incelenmesi gerektiği belirtildi.
Araştırma, anestezinin yalnızca “bilinç kapatma” süreci olmadığını; beynin bu süreçte bile karmaşık bir bilgi işleme kapasitesini koruyabildiğini göstererek nörobilim alanında yeni soruları gündeme taşıdı.
