Avrupa Birliği tarafından finanse edilen ve Dünya Bankası tarafından yönetilen TAFF Teknik Destek Programı kapsamında yürütülen ‘Dirençli İzmir: Afet Risklerinin Azaltımı İçin Stratejik ve Kapsayıcı Bir Yaklaşım Projesi’nin açılış toplantısı İzmir’de gerçekleştirildi. Programa İzmir Valisi Süleyman Elban, AFAD Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürü Prof. Dr. Orhan Tatar, İzmir AFAD İl Müdürü Nazif Ekinci, Dünya Bankası Ülke Yönetim Ofisi yetkilisi Korhan Yazgan ile akademisyenler, oda ve STK temsilcileri katıldı.
Bir bina bile önemli
Açılışta konuşan İzmir Valisi Süleyman Elban, afetlere karşı direncin artırılmasının ertelenemez bir sorumluluk olduğunu vurguladı. Elban,
“Bu işi birileri bizim yerimize yapmayacak. AFAD, Dünya Bankası ya da Avrupa Birliği şehrimizi dönüştürmeyecek; bunu biz yapacağız. Onlar doğru bilgi ve analiz sunacak ama eylemi biz gerçekleştireceğiz”
dedi. Bina bazlı dönüşümün önemine dikkat çeken Elban,
“Büyük projeleri beklemeden harekete geçmeliyiz. Bir bina bile önemli. Kamu binalarını hızlıca kontrol etmek zorundayız. Sağlam kamu binaları, afet sonrası müdahalede ciddi avantaj sağlar”
ifadelerini kullandı.
Afetlere karşı her türlü hazırlığı hemen yapmalıyız
İzmir’in çoklu afet riski taşıdığına işaret eden Elban, deprem, orman yangını, sel ve su baskınlarının artık kentin günlük gerçeği olduğunu söyledi. Elban,
“Ne kadar erken yol alırsak, o kadar kârdayız. Kaynakları verimli kullanmalı, sağlam binaları da heba etmeden dönüşümü sürdürmeliyiz. İSMEP benzeri bir İZMEP’in hayata geçmesi İzmir için kritik önemdedir”
diye konuştu.
İzmir çok kırılgan bir yapıya sahip
AFAD Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürü Prof. Dr. Orhan Tatar ise projenin, İstanbul’da başarıyla yürütülen İSMEP’e benzer şekilde İzmir’de kentsel direncin artırılmasına altyapı hazırlamayı amaçladığını söyledi. Tatar,
“İzmir ülkemizin göz bebeği. Yaşam standartları çok yüksek ama diğer yandan çok kırılgan bir yapıya sahip. Yoğun göç alıyor. Göç alan kentlerde afetlere maruziyet artıyor. Eğer altyapı, üstyapı ve yapı stoku yeterli değilse ciddi sorunlarla karşı karşıya kalıyorsunuz”
dedi.
Farkındalık olmadan risk yönetimi olmaz
İzmir’de yapılaşma sorununa da değinen Tatar,
“Saat Kulesi’nden birkaç kilometre uzaklaştığınızda tamamen farklı yapı tipleriyle karşılaşıyorsunuz. Önce evler yapılmış, sonra yol bulmaya çalışmışız. Bu alanlar öncelikli iyileştirme bölgeleri. Ancak bununla eş zamanlı yürütülmesi gereken en önemli unsur farkındalık. Riskleri ortaya koymadan adım atamayız”
ifadelerini kullandı.
Diri fay sayısı 600’e çıkacak
Prof. Dr. Tatar, 6 Şubat depremlerinin ardından elde edilen verilerin risk yönetimi açısından çok önemli olduğunu vurgulayarak,
“Yıkılan binaların yüzde 80’i 2000 yılı öncesi yapılmıştı. İzmir, Manisa ve Aydın’da yapı dönüşümü çok hızlı yapılmalı”
dedi. Türkiye Diri Fay Haritası’nın güncelleneceğini belirten Tatar,
“Türkiye’de şu anda 485 diri fay var. Mart ayında yapılacak lansmanla bu sayı 600’e yaklaşacak. Sadece İzmir’de karada bilinen 17 fay bulunuyor. Fay yok denilen yerlerde de aslında deprem oluyor çünkü fay var”
diye konuştu.
Perde duvar zorunluluğu geliyor
Yeni düzenlemeler hakkında da bilgi veren Tatar,
“Yakın zamanda yayımlanacak bir tebliğle, binalarda belirli oranda perde duvar kullanımını zorunlu hale getireceğiz. Perde duvar kullanılan binaların yüzde 99 oranında yıkılmadığını görüyoruz”
dedi.
Risk odaklı yaklaşım şart
İzmir AFAD İl Müdürü Nazif Ekinci ise İl Risk Azaltma Planı kapsamında 2025 yılında 88 eylemin tamamlandığını, 2026 yılı için ise 168 eylemin yer aldığı yeni planın yürürlüğe girdiğini söyledi. Ekinci,
“Asıl olan risk odaklı bir yaklaşımla afetleri önlemek, önlenemiyorsa zararlarını en aza indirmektir”
dedi.
Dünya Bankası İzmir’i öncelikli görüyor
Dünya Bankası Ülke Yönetim Ofisi yetkilisi Korhan Yazgan da İzmir’de afet risklerinin azaltılmasına yönelik farklı ölçeklerde projeleri finanse ettiklerini belirterek,
“Dirençli İzmir Projesi, öncelikli yatırımların belirlenmesine ve müdahale kapasitesinin güçlendirilmesine odaklanıyor”
ifadelerini kullandı.
Açılışın ardından ‘Dirençli İzmir: Afet Risklerinin Azaltımı İçin Stratejik ve Kapsayıcı Bir Yol Haritası Nasıl Olur?’ başlıklı panel düzenlendi. Programın ikinci gününde ise Paydaş Haritalama ve Eğitim İhtiyaç Analizi Çalıştayı gerçekleştirilecek.
