Adalet Bakanı Akın Gürlek, Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulunun Çankaya Köşkü’nde düzenlediği “Türkiye’nin Yeni Anayasa Gündemi” başlıklı toplantıda yeni anayasa çalışmalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Türkiye’nin çağın ihtiyaçlarına cevap veren, demokratik ve sivil bir anayasaya ihtiyacı olduğunu söyleyen Gürlek, 1982 Anayasası’nın yürürlüğe girdiği tarihten bu yana yapılan değişikliklerin metnin bütünlüğünü etkilediğini belirtti. Gürlek, “Bugün gelinen noktada Anayasa ülkemize dar gelmektedir” ifadelerini kullandı.
Gürlek'ten 1982 Anayasası eleştirisi
1982 Anayasası’nın 12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından hazırlandığını hatırlatan Gürlek, anayasanın oluşturulduğu dönemin koşullarına ve hazırlık sürecine ilişkin eleştirilerde bulundu. Anayasa hazırlanırken siyasi partiler ile farklı toplumsal kesimlerin sürece katılımına izin verilmediğini belirten Gürlek, zaman içinde yapılan çok sayıda değişikliğin anayasanın sistematiğini bozduğunu savundu. Anayasanın demokratik niteliğinin yalnızca içeriğiyle değerlendirilemeyeceğini ifade eden Gürlek, hazırlanma yönteminin de önem taşıdığını vurguladı. Gürlek, “Bir anayasanın meşruluğunu, demokratikliğini ve toplum tarafından benimsenmesini sağlayan husus sadece içeriğinin özgürlükçü ve demokratik olması değil, hazırlanma yönteminin de katılımcı, uzlaşmacı ve demokratik olmasıdır” dedi.
“İnsanı önceleyen bir anayasaya ihtiyaç var”
Yeni anayasanın Türkiye’nin toplumsal yapısına, birikimine ve geleceğe yönelik hedeflerine uygun olması gerektiğini belirten Gürlek, insanı merkeze alan bir anayasa hedeflediklerini dile getirdi. Bilim, teknoloji, siyaset ve toplumsal yapılarda yaşanan değişimlere işaret eden Gürlek, mevcut anayasanın günümüzün ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde yeniden ele alınması gerektiğini söyledi. Gürlek, “Bizim ihtiyaç duyduğumuz anayasa, lafzı, ruhu, hacmiyle milletimizin dünyaya ve hayata bakışına, ülkemizin birikimine ve hedeflerine uygun bir anayasadır. Toplumun gerisine kalan değil, insanı önceleyen, topluma dinamizm katan bir anayasaya ihtiyaç vardır” ifadelerini kullandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Türkiye Yüzyılı vizyonuna da değinen Gürlek, yeni anayasa çalışmalarını sürdüreceklerini belirtti.
“Herkesin birinci sınıf vatandaş olduğu yapıda olacak”
Yeni anayasanın temel hak ve özgürlükleri güvence altına alması gerektiğini vurgulayan Gürlek, geçmişte yaşanan başörtüsü yasaklarını örnek gösterdi. Gürlek, yeni anayasanın zorbalık ve baskı niteliğindeki uygulamalara izin vermeyecek bir yapıda olması gerektiğini ifade ederek, toplumun tüm kesimlerini kapsayan bir yaklaşımın önemine dikkat çekti. Anayasanın ırk, din, mezhep, dil, renk ve kültür farklılıklarını gözetmeden herkesi kapsaması gerektiğini söyleyen Gürlek, “Irk, din, mezhep, dil, renk, kültür farkı gözetmeksizin herkesi kuşatan, insan onuru ortak temelinde buluşturan, kucaklayıcı, bütünleştirici, çeşitlilikte birliği savunan, herkesin birinci sınıf vatandaş olduğu yapıda olacaktır” dedi.
Gürlek'ten anayasal mutabakat vurgusu
Türkiye’nin bölgesel ve küresel gelişmeler karşısında yeni bir anayasaya ihtiyaç duyduğunu belirten Gürlek, farklı toplumsal kesimlerin sürece katkı sunmasının önemini vurguladı. Yeni anayasa çalışmalarının katılımcı bir anlayışla yürütülmesi gerektiğini dile getiren Gürlek, “Milletimize borcumuz olan daha demokratik, daha insancıl ve daha huzurlu yarınları taahhüt altına alan milli bir anayasal mutabakat sözleşmesini ortaya koymamız şarttır” diye konuştu.
Mehmet Uçum: “Yeni anayasa hepimizin milli meselesidir”
Toplantıda söz alan Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum da yeni anayasa gündemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Yeni anayasa ihtiyacının yalnızca güncel siyasi tartışmalar üzerinden ele alınmaması gerektiğini belirten Uçum, Türkiye Yüzyılı vizyonunun önemli hedeflerinden birinin yeni anayasanın hazırlanması olduğunu söyledi. Yeni anayasanın Türkiye’nin nesnel bir ihtiyacı olduğunu savunan Uçum, “Yeni anayasa aktüel siyasetin ötesinde Türkiye’nin nesnel ihtiyacıdır. Yeni anayasa kimsenin şahsi konusu değil, hepimizin milli meselesidir” ifadelerini kullandı.
