ABD ile İran arasında yürütülen nükleer müzakerelerin ikinci turu İsviçre’nin Cenevre kentinde başladı. Görüşmelerde İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi başkanlık ederken, ABD tarafını Başkan Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Trump’ın damadı Jared Kushner temsil ediyor. Müzakerelerin Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin arabuluculuğunda ve “dolaylı” formatta yapıldığı bildirildi.
Diplomasi yeniden canlandı
Taraflar arasında yürütülen nükleer görüşmeler, Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin İran’ın nükleer tesislerine düzenlediği saldırılar sonrası sekteye uğramıştı. Bu yılın başında Umman’ın başkenti Maskat’ta ilk turu gerçekleştirilen diplomasi trafiğinin ikinci ayağı Cenevre’de devam ediyor. Müzakerelerde taraflar karşılıklı mesaj alışverişinde bulunarak nükleer program ve yaptırımlar gibi temel konuları ele alıyor.
Gündemde nükleer ve yaptırım konuları
Görüşmelerin ana gündem maddesi İran’ın nükleer programı ve bununla bağlantılı yaptırımların kaldırılması olurken, tarafların tutumları farklılık gösteriyor. İran, nükleer kapasitesini belli sınırlamalar çerçevesinde sürdürme karşılığında yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor. ABD ise Tahran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini durdurmasını ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke dışına çıkarılmasını istiyor. Ayrıca Washington, İran’ın füze programı ve bölgesel faaliyetlerini de müzakere gündemine taşımak istiyor; Tahran yönetimi ise nükleer program dışındaki konuların görüşülmeyeceği yönündeki tutumunu koruyor.
Aracılar ve diplomatik temaslar
Toplantılar, Umman’ın diplomatik rolü ve arabuluculuğu ile ilerliyor. Görüşmeler öncesinde İran Dışişleri Bakanı Arakçi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) Genel Direktörü Rafael Grossi ile Cenevre’de bir araya gelerek teknik konuları görüştü. Şu aşamada tarafların, müzakere sürecinin ileri aşamalarına ilişkin de temaslarda bulunduğu aktarılıyor.
Yüksek tansiyon ve diplomasi
Müzakereler, bölgedeki askeri hareketlilik ve diplomatik çabaların eş zamanlı devam ettiği bir dönemde gerçekleşiyor. Washington yönetimi, diplomatik çözüm arayışını sürdürürken, İran kaynaklı ve bölgesel gerilimler de müzakere sürecinin zeminini etkiliyor. Taraflar, kalıcı çözüm ve gerginliği azaltma çabası içinde müzakereleri sürdürüyor.
