2026 Nobel Ekonomi Ödülü'nün sahipleri, İsveç Kraliyet Bilimler Akademisinde düzenlenen basın toplantısında açıklandı. ABD'li ekonomistler Robert E. Hall ve Michael Woodford, ekonomik istikrar politikalarının geliştirilmesine katkı sunan çalışmaları dolayısıyla ödüle layık görüldü. Araştırmaları, hane halkları ve işletmelerin kararlarının genel ekonomi üzerindeki etkilerini açıklayan modellerin geliştirilmesine katkı sağladı. Bu modeller, hükümetlerin ve merkez bankalarının enflasyon, enerji krizleri ve tüketimdeki ani değişimler gibi ekonomik şoklara karşı daha etkili politikalar uygulamasına yardımcı oluyor.
12 milyon İsveç kronu ödülü paylaşacaklar
Hall ve Woodford, 12 milyon İsveç kronu tutarındaki para ödülünü paylaşacak. Yaklaşık 1,2 milyon dolar değerindeki ödül, bu yıl açıklanan Nobel ödüllerinin sonuncusu oldu. Nobel Ekonomi Ödülü Komitesi Başkanı John Hassler, kazananların çalışmalarının dünya genelindeki merkez bankaları ve hükümetlerin kullandığı modellere sağlam bir teorik temel kazandırdığını belirtti. Hassler, bu çalışmalar sayesinde enerji krizleri veya hane halklarının tüketim davranışlarındaki ani değişimler gibi ekonomik şoklarla mücadele konusunda daha donanımlı olunduğunu ifade etti.
Robert Hall ve Michael Woodford kimdir?
1943 yılında ABD'nin California eyaletinde doğan Robert E. Hall, Stanford Üniversitesinde ekonomi profesörü olarak görev yapıyor. Hall'un çalışmaları, tüketici davranışları ve ekonomik dalgalanmaların anlaşılmasına katkı sağladı. 1955 yılında ABD'nin Massachusetts eyaletinde doğan Michael Woodford ise Columbia Üniversitesinde ekonomi profesörü olarak görev yapıyor. Woodford, para politikası ve ekonomik beklentilerin fiyatlar ile ekonomik faaliyetler üzerindeki etkileri üzerine yaptığı çalışmalarla tanınıyor. İki ekonomistin araştırmaları, ekonomik kararların yalnızca enflasyon, üretim ve tüketim gibi genel göstergeler üzerinden değil, bireylerin ve işletmelerin davranışları temelinde de değerlendirilmesini sağladı. Bu yaklaşım, ekonomik dalgalanmaların nedenlerinin daha iyi anlaşılmasına ve maliye ile para politikalarının zamanında uygulanmasına yönelik modellerin geliştirilmesine katkıda bulundu.
Geçen yıl Nobel Ekonomi Ödülü'nü kimler kazandı?
2025 Nobel Ekonomi Ödülü, teknolojik gelişmelerin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerine ilişkin çalışmalarıyla Joel Mokyr, Philippe Aghion ve Peter Howitt'e verilmişti. Ödül sahipleri, yeniliklerin ve yaratıcı yıkım sürecinin sürdürülebilir ekonomik büyüme ile yaşam standartlarının yükselmesine nasıl katkı sağlayabileceğini araştırmıştı.
Nobel Ekonomi Ödülü ne zaman verilmeye başlandı?
Nobel Ekonomi Ödülü'nün resmi adı, “Alfred Nobel'in Anısına İktisadi Bilimlerde Sveriges Riksbank Ödülü” olarak geçiyor. İsveç Merkez Bankasının 1968 yılında aldığı karar doğrultusunda oluşturulan ödül, ilk kez 1969 yılında verildi. Bu nedenle ekonomi ödülü, Alfred Nobel'in vasiyetinde yer alan ilk beş ödül arasında bulunmuyor ancak diğer Nobel ödülleriyle birlikte takdim ediliyor. Nobel ödülleri fizik, kimya, tıp, edebiyat ve barış olmak üzere beş ana dalda veriliyor. Ekonomi ödülü ise bu alanlara sonradan eklendi. Ödüller, her yıl Alfred Nobel'in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık'ta düzenlenen törenle sahiplerine teslim ediliyor. Nobel ödüllerine aday gösterilen kişilerin isimleri ise kamuoyuyla hemen paylaşılmıyor. Adaylara ilişkin kayıtlar, ödül kurallarına göre 50 yıl boyunca gizli tutuluyor.
