Türkiye’de hayvancılık politikaları kapsamında yurt içindeki hayvan varlığının artırılmasına yönelik çalışmalar sürerken, besilik sığır ithalatında da kademeli azaltma sürecine gidiliyor. TÜİK verilerine göre büyükbaş hayvan sayısı 2023’te 16 milyon 583 bin baştan, Haziran 2026 itibarıyla 17 milyon 805 bin başa yükseldi.
Büyükbaş hayvan varlığı 2024’te 16 milyon 986 bin, 2025’te ise 17 milyon 709 bin baş olarak kaydedildi. Böylece 2023’ten Haziran 2026’ya kadar toplam büyükbaş hayvan sayısında 1 milyon 200 binin üzerinde artış gerçekleşti.
Hayvan varlığındaki yükselişle birlikte besilik sığır ithalatında verilen izinlerin de yıllar içinde azaltıldığı görüldü. 2023 yılında özel sektör üzerinden yürütülen ithalat kapsamında 686 bin 348 baş besilik sığır Türkiye’ye getirildi.
İthalat izinleri üç yılda 120 bin baş azaldı
2024 yılında Hayvancılık Yol Haritası kapsamında besilik sığır ithalatının Et ve Süt Kurumu (ESK) aracılığıyla yürütülmesine başlandı. Aynı dönemde 200 baş ve üzeri ile 200 baş altındaki işletmeler için ayrı kontenjanlar oluşturularak küçük üreticilerin de desteklenmesi hedeflendi.
Bu kapsamda ithalat izinleri 2024’te 600 bin baş olarak belirlenirken, 2025’te 520 bine, 2026’da ise 500 bine düşürüldü. 2027 yılı için planlanan toplam izin miktarı ise 480 bin baş oldu.
ESK’nin ithalatı üstlenmesinin ardından gerçekleşen girişler de izin miktarlarının altında kaldı. 2024’te 479 bin 803, 2025’te 428 bin 569 baş besilik sığır yurda girdi. 2026 yılında ise 15 Eylül itibarıyla ithal edilen hayvan sayısı 252 bin 24 baş olarak kaydedildi. Yıl sonunda bu rakamın yaklaşık 350 bin başa ulaşması bekleniyor.
2027 için yeni dağıtım modeli
2027 yılı ithalat planında iç piyasanın ihtiyacı temel alınarak 480 bin başlık izin öngörüldü. Yeni dönemde küçük üreticilerin korunması ve besiciliği düzenli şekilde sürdüren işletmelere öncelik verilmesi amaçlanıyor.
Yeni dağıtım modeliyle ithal edilen hayvanların doğrudan üretim yapan ve sürdürülebilir besiciliğe katkı sağlayan işletmelere ulaştırılması hedefleniyor.
Etçi ırk gebe düve talebinde artış
Yurt içindeki besilik materyal ihtiyacının uzun vadede üreticiler tarafından karşılanabilmesi için anaç hayvan varlığının güçlendirilmesine yönelik çalışmalar da yürütülüyor.
Bu kapsamda uygulamaya konulan "Kırsalda Bereket Hayvancılığa Destek Projesi" üreticilerden yoğun ilgi gördü. Etçi ırk gebe düve tedariki geçen yıl yaklaşık 50 bin baş seviyesindeyken, Eylül 2026 itibarıyla 130 bin başa ulaştı. Yıl sonuna kadar bu sayının yaklaşık 200 bin baş olması bekleniyor.
Besilik sığır ithalatında yıllara göre tablo
| Yıl | Toplam ithalat izni | 200 baş ve üzeri | 200 baş altı | Yurda giren |
|---|---|---|---|---|
| 2023 | - | - | - | 686.348 |
| 2024 | 600.000 | 450.000 | 150.000 | 479.803 |
| 2025 | 520.000 | 400.000 | 120.000 | 428.569 |
| 2026 (15 Eylül) | 500.000 | 392.000 | 108.000 | 252.024 |
| 2027 | 480.000 | 380.000 | 100.000 |
