Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, prim sistemiyle çalışan milyonlarca işçiyi ilgilendiren emsal niteliğinde bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, satış performansına bağlı olarak ödenen ve tutarı dönemlere göre değişebilen primlerin de kıdem tazminatına esas alınan giydirilmiş ücret hesabına dahil edilmesi gerektiğine karar verdi. Kararda, prim ödemelerinin her ay aynı miktarda yapılmamasının ya da yalnızca satış hedeflerinin gerçekleştiği dönemlerde verilmesinin, bu ödemelerin kıdem tazminatı hesabı dışında bırakılması için yeterli gerekçe oluşturmadığı vurgulandı.
Dava fazla mesai anlaşmazlığıyla başladı
Karara konu olan olayda bir takım lideri, haftalık çalışma süresini aşan mesailer yaptığını, fazla çalışma ücretlerinin ödenmediğini ve satış hedeflerinin keyfi şekilde belirlendiğini öne sürerek iş sözleşmesini feshetti. İşçi, kıdem tazminatı ve fazla mesai alacaklarının tahsili için İş Mahkemesi'ne başvurdu. Dava dilekçesinde prim almasının engellendiğini, eşit davranma ilkesine aykırı uygulamalara maruz kaldığını ve psikolojik baskı gördüğünü de iddia etti. İşveren ise iş sözleşmesinin haklı neden olmaksızın feshedildiğini, tüm işçilik alacaklarının ödendiğini ve primlerin yalnızca satış hedeflerinin gerçekleşmesi halinde hak edildiğini savundu.
Mahkeme fazla mesai alacağını tespit etti
İlk derece mahkemesi, dosyadaki puantaj kayıtları ve tanık beyanlarını inceleyerek işçinin ödenmemiş 19,5 saatlik fazla mesai alacağı bulunduğunu belirledi. Mahkeme, bu nedenle işçinin sözleşmesini haklı nedenle feshettiğine hükmederek kıdem tazminatı ve fazla çalışma ücreti taleplerini kısmen kabul etti.
İstinaf primleri tazminata dahil etmedi
İşverenin itirazı üzerine dosyayı inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi, haklı fesih kararını yerinde buldu. Ancak bordrolarda "ÇPS Bonus" adıyla yer alan satış primlerinin düzenli olmadığı gerekçesiyle bu ödemelerin kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücret hesabına dahil edilmemesine karar verdi.
Yargıtay: Değişken primler de hesaplamaya katılmalı
Dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi ise farklı bir değerlendirme yaptı. Kararda, İş Kanunu uyarınca kıdem tazminatı hesabında yalnızca çıplak ücretin değil, para veya para ile ölçülebilen sürekli menfaatlerin de dikkate alınması gerektiği hatırlatıldı. Bu kapsamda satış primlerinin yanı sıra yemek, yol, servis, yakacak, kira, giyecek yardımları ile özel sağlık ve hayat sigortası gibi ödemelerin de giydirilmiş ücret hesabında değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
Son bir yıllık prim ortalaması esas alınacak
Yargıtay, satış primlerinin tutarı dönemsel olarak değişse bile çalışanın son bir yılda aldığı primlerin aylık ortalamasının hesaplanarak kıdem tazminatına esas ücrete eklenmesi gerektiğine hükmetti. Bu gerekçeyle Bölge Adliye Mahkemesi'nin satış primlerini tazminat hesabı dışında bırakmasına ilişkin kararı oy birliğiyle bozdu. Bu kararın, prim sistemiyle çalışan milyonlarca kişi açısından emsal niteliği taşıdığı değerlendiriliyor.
