Uzun yıllar boyunca basit usulde düşük vergilerle çalışan taksicilikte, mali cihaz zorunluluğu ve “gerçek usulde vergilendirme” uygulamasına geçilmesi sonrası plaka fiyatları belirgin bir düşüş eğilimine girdi.
KDV %20’ye çıktı, vergi yükü arttı
Yeni sisteme göre taksiler artık yüzde 20 KDV’ye tabi tutuluyor. NTV kaynaklı bilgilere göre, örneğin 1.000 TL’lik bir yolculuktan 200 TL KDV kesiliyor. Buna gelir vergisi, geçici vergi ve stopaj gibi diğer kalemler de eklendiğinde taksi kazancının yaklaşık %45’i kadar vergi yükü oluşabiliyor. Ayrıca, günlük yakıt alımlarında ödenen KDV tutarının mahsup edilememesi sektörde mali baskıyı artırıyor.
Taksi plakaları yatırım cazibesini kaybediyor
Sektörde uzun süre yüksek fiyatlara yükselen taksi plakaları, yeni vergi rejiminin etkisiyle yatırım aracı olma özelliğini kaybetmeye başladı. Taksimetre fiyatlarındaki zamların da etkisine rağmen, plaka fiyatlarında yaklaşık 2 milyon TL’ye varan gerileme gözlemlendi. Bu eğilim, taksi satın almak isteyenlerin sayısında düşüşe yol açtı.
Plaka satışları artık gerçek satış bedeli üzerinden vergilendiriliyor. Örneğin 10 milyon TL’lik bir plaka satışında 1 milyon 666 bin 666 TL KDV ödenirken, satıcının eline net olarak 8 milyon 333 bin 334 TL kalıyor. Ayrıca, satış bedelinin yüzde 3’ü oranındaki noter harcı çoğu durumda alıcı tarafından karşılanıyor.
Güncel plaka fiyatları
Mevcut piyasa verilerine göre taksi plakalarında taban fiyat 10,7 milyon TL, tavan fiyat 11,2 milyon TL seviyesinde seyrediyor. Aylık plaka kiraları ise yaklaşık 60 bin TL civarında bulunuyor.
Vergi yükü kime ait?
Basit usulde tüm vergiler plaka sahibi tarafından ödenirken, gerçek usule geçişle birlikte sorumluluk dağılımı daha karmaşık hale geldi. Sektörde plaka sahipleri, yasa dışı kiracılar ve yevmiye usulü çalışan şoförler gibi farklı yapıların bulunması, vergi yükümlülüğünün hangi tarafça üstlenileceği konusunda belirsizlikler yaratıyor. Ayrıca ikinci şoför çalıştırılması ve yasal kiralama durumlarında vergi beyanının nasıl yapılacağı hâlâ netlik kazanmış değil.