Kayıt dışı yurtdışı kazançların Türkiye’ye kazandırılmasını hedefleyen ve kamuoyunda “varlık barışı” olarak adlandırılan düzenlemeyi de içeren kanun Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında, Türkiye’de yerleşik olmayan gerçek kişilerin yurtdışında elde ettikleri kazançları Türkiye’ye getirmeleri halinde kapsamlı vergi avantajları sağlanacak.
Düzenlemenin temel hedefleri arasında üretimin artırılması, döviz girişinin hızlandırılması ve Türkiye’ye yönelik yatırımın teşvik edilmesi yer alıyor. AKP Grup Başkanı Abdullah Güler, 5 Mayıs’ta yaptığı açıklamada düzenlemenin üretim ve ihracat odaklı büyümeyi desteklemeyi amaçladığını ve yabancı yatırımcıyı Türkiye’ye çekmeyi hedeflediğini ifade etmişti. Söz konusu yasa teklifi mayıs ayı sonunda TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilmişti. Muhalefet ise düzenlemeyi “varlık barışı” adı altında kayıt dışı paraya kapı aralayabileceği gerekçesiyle eleştiriyor.
Yurtdışı kazançlara 20 yıl vergi istisnası
Düzenlemeye göre Türkiye’ye yeni yerleşen ve son üç yıl içinde Türkiye’de vergi mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişilerin yurtdışında elde ettikleri döviz, altın ve diğer tüm menkul kıymetlerini 31 Temmuz 2027’ye kadar Türkiye’ye getirmeleri halinde bu varlıklar kayıt altına alınacak. Kayıt altına alınan bu varlıklar için 20 yıl boyunca gelir vergisi istisnası uygulanacak. Ayrıca bu kişilere veraset yoluyla mal intikallerinde uygulanacak vergi oranı da yüzde 1 olarak belirlendi.
İhracat ve üretim şirketlerine vergi indirimi
Düzenleme yalnızca bireyleri değil şirketleri de kapsıyor. Buna göre imalatçı şirketlerin doğrudan ihracat yaptıkları mallardan elde ettikleri kazançlar üzerinden alınan yüzde 25’lik kurumlar vergisi oranı yüzde 9’a düşürüldü. Diğer ihracatçı kurumların kazançları için ise vergi oranı yüzde 11 olarak uygulanacak. Kurumlar Vergisi Kanunu kapsamında transit ticarete ilişkin kazanç indiriminin kapsamı da genişletilecek. Ayrıca İstanbul Finans Merkezi’nde (İFM) katılımcı belgesi ile faaliyet gösteren kurumların kazanç indirimi oranı yüzde 50’den yüzde 100’e çıkarılırken, İFM dışında faaliyet gösteren kurumlara da yüzde 95 oranında kazanç indirimi uygulanacak.
Kamu alacaklarında taksit süresi 72 aya çıkarıldı
Düzenleme kapsamında kamu alacaklarının taksitlendirme süresi de uzatıldı. Mevcut uygulamada 36 ay olan taksit süresi 72 aya çıkarıldı. Ayrıca teminat aranmaksızın ertelenebilecek borç tutarı 50 bin liradan 1 milyon liraya yükseltildi.
Nitelikli hizmet merkezlerinde vergi istisnası
Kanun, nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan personelin ücretlerine yönelik de vergi istisnası getiriyor. Buna göre çalışanların brüt asgari ücretin üç katını aşmayan ücretleri gelir vergisinden muaf tutulacak. İstanbul Finans Merkezi için bu sınır beş katına kadar çıkarılıyor.
Muhalefetten sert eleştiriler
Düzenleme muhalefet partilerinin de gündeminde yer aldı. CHP, geçmiş varlık barışı uygulamalarının Türkiye’yi “suç gelirlerinin merkezi” haline getirdiğini savunarak düzenlemeye karşı çıktı.
CHP Genel Başkanı Özgür Özel, daha önce yaptığı açıklamalarda varlık barışı düzenlemelerinden suç gelirlerinin de faydalandığını öne sürmüştü. CHP Genel Başkan Yardımcısı Özgür Karabat ise düzenlemenin “kirli paraya kapı açtığını” ifade etmişti.
İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez, düzenlemenin ekonomik riskler taşıdığını belirtirken, DEM Parti Grup Başkanvekili Sezai Temelli ise “Varlık barışı değil toplumsal barış istiyoruz” ifadelerini kullanmıştı.
İktidar: Amaç üretim ve yatırım
AKP kanadı ise düzenlemenin temel amacının üretimi artırmak, ihracatı desteklemek ve Türkiye’ye yabancı sermaye girişini hızlandırmak olduğunu belirtiyor. Yetkililer, küresel ekonomik belirsizlikler ve enerji fiyatlarındaki dalgalanmaların Türkiye ekonomisi üzerinde baskı oluşturduğunu ancak düzenlemelerin bu etkileri azaltmayı hedeflediğini ifade ediyor.
