Menopozun kadınlarda genellikle 45-55 yaş arasında yumurtalıkların hormon üretimini azaltmasıyla başlayan doğal bir süreç olduğunu belirten Prof. Dr. Behiye Pınar Göksedef, bu dönemde birçok kadının farklı şikayetler yaşayabildiğini söyledi.
Kadın Hastalıkları ve Doğum (Jinekoloji) Uzmanı olan Göksedef, görev yaptığı İstinye Üniversitesi Gaziosmanpaşa Hastanesi bünyesinde menopoz sürecine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.
Menopoz süreci ve görülen belirtiler
Menopoz döneminde sıcak basması, gece terlemesi, uyku bozuklukları, vajinal kuruluk, ruh hali değişiklikleri ve kemik erimesi riskinde artış görülebileceğini ifade eden Göksedef, bu belirtilerin kadınların günlük yaşamını ve sosyal hayatını olumsuz etkileyebildiğini vurguladı.
“Birçok kadın bu dönemde hem fiziksel hem de psikolojik açıdan zorlayıcı şikayetler yaşayabiliyor” diyen Göksedef, özellikle yaşam kalitesini bozan durumlarda tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Hormon replasman tedavisi nedir, amacı ne?
Halk arasında “menopoz hapı” ya da “hormon tedavisi” olarak bilinen hormon replasman tedavisinin (HRT), vücutta azalan östrojen ve progesteron hormonlarının dışarıdan verilmesiyle uygulandığını aktaran Göksedef, tedavinin temel amacını şöyle açıkladı:
“Bu tedavinin amacı, menopozla birlikte ortaya çıkan şikâyetleri azaltmak ve yaşam kalitesini yükseltmektir.”
2002 yılında yapılan geniş kapsamlı bir çalışmanın hormon tedavisine yönelik endişeleri artırdığını hatırlatan Göksedef, güncel bilimsel verilerin risklerin kişiye, yaşa, tedaviye başlama zamanına ve kullanılan hormon türüne göre değiştiğini gösterdiğini ifade etti.
Tedaviye ne zaman başlanmalı, kimler daha fazla fayda görür?
Hormon tedavisinden özellikle menopoz başladıktan sonraki ilk 10 yıl içinde ya da 60 yaşından önce tedaviye başlayan kadınların daha fazla yarar gördüğünü belirten Göksedef, şu gruplara dikkat çekti:
-
40-45 yaşından önce menopoza girenler
-
Cerrahi olarak rahim ve yumurtalıkları alınan kadınlar
Bu gruplarda hormon tedavisinin kemik ve kalp sağlığını koruma açısından önemli katkılar sağlayabileceğini vurguladı.
Kimler hormon tedavisinden kaçınmalı?
Hormon tedavisinin herkes için uygun olmadığını belirten Göksedef, bazı durumlarda bu tedavinin önerilmediğini söyledi:
“Meme kanseri veya rahim kanseri öyküsü olanlar, pıhtılaşma problemi bulunanlar, ciddi karaciğer hastalığı olanlar ve nedeni açıklanamayan vajinal kanaması olan kadınların hormon kullanmaması gerekir.”
Her hastada bireysel risk değerlendirmesi yapılmasının önemine işaret etti.
Hormon tedavisinin yararları ve güncel yaklaşımlar
Hormon tedavisinin özellikle sıcak basması ve gece terlemelerinde belirgin azalma sağladığını ifade eden Göksedef, tedavinin olası faydalarını şöyle sıraladı:
-
Sıcak basması ve gece terlemelerinde yüzde 70-90 oranında azalma
-
Uyku kalitesinde artış
-
Vajinal kuruluk ve cinsel ilişkide ağrıda azalma
-
Kemik kaybının yavaşlaması ve kırık riskinin düşmesi
-
Ruh hali, enerji düzeyi ve cilt yapısında olumlu değişiklikler
Biyoeşdeğer hormonlara da değinen Göksedef, mikronize progesteron ile cilt yoluyla uygulanan estradiol kombinasyonunun güncel ve güvenilir seçenekler arasında yer aldığını belirtti.
“Hormon tedavisi korkulacak bir yöntem değil” diyen Göksedef, tedavinin mutlaka kişiye özel planlanması gerektiğini vurguladı:
“En düşük etkili doz ve en uygun uygulama yolu tercih edilmelidir. Rahmi olan kadınlarda mutlaka progesteron hormonu da tedaviye eklenmelidir. Tedavi süresi boyunca düzenli kontroller ihmal edilmemelidir.”
Menopoz şikayetleri yaşam kalitesini bozuyorsa, hormon tedavisinin hekim değerlendirmesiyle ele alınması gerektiğini belirten Göksedef, düzenli takip altında uygulanan tedavinin birçok kadında yaşam kalitesini belirgin şekilde artırabileceğini ifade etti.