ESOGÜ Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi’nde "13 Mart Dünya Uyku Günü" dolayısıyla Prof. Dr. Saniye Tülin Fidan tarafından çocuk ve ergenlerde uykunun önemine dikkat çekmeyi amaçlayan bir etkinlik düzenlendi. Etkinliğe ESOGÜ Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Canan Özdemir ile Eskişehir Şehir Hastanesi Kulak Burun ve Boğaz Hastalıkları Kliniği’nde görev yapmakta olan ve aynı zamanda Tüm Uyku Tıbbı ve Araştırmaları Derneği (TUTDER) Başkanı olan Prof. Dr. Vural Fidan, TUTDER Başkan Yardımcısı Dr. Okay Erözgün ve TUTDER Yönetim Kurulu Üyesi Duygu Tahtacı katılım sağladı.
Uyku ve bilişsel gelişim
Prof. Dr. Saniye Tülin Fidan, etkinlikte yaptığı değerlendirmede, uykunun çocuk ve ergenlerin bedensel, zihinsel ve duygusal sağlığı için hayati öneme sahip olduğunu belirtti. Yeterli ve kaliteli uykunun; öğrenme, hafıza, dikkat, problem çözme ve duygusal düzenleme gibi bilişsel işlevleri desteklediğini anlatan Fidan, "Uyku sırasında beyin, gün içinde edinilen bilgileri işler ve uzun süreli hafızaya aktarır. Çocuk ve ergenlerin büyüme ve gelişimi için uyku çok önemlidir. Uyku büyüme hormonlarının salgılanmasını destekler, kemik ve kas gelişimini güçlendirir, doku onarımını sağlar ve metabolizmayı düzenler. Ayrıca yeterli uyku, duygusal tepkilerin kontrolünü kolaylaştırır, stresle başa çıkmayı destekler ve sosyal ilişkilerin sağlıklı gelişmesine katkıda bulunur" dedi.
Uyku sorunları ve çözüm önerileri
Fidan, uyku eksikliğinin kaygı, depresyon, dikkat eksikliği ve hiperaktivite (DEHB) gibi ruhsal sağlık sorunlarını artırabileceğine dikkat çekti. Uyku bozukluklarının davranışsal problemlere, sinirlilik ve öğrenme güçlüklerine yol açabileceğini belirten Fidan, otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda uyku sorunlarının daha sık görüldüğünü ve günlük yaşamı olumsuz etkileyebileceğini söyledi.
Günümüzde teknoloji ve ekran kullanımının, özellikle yatmadan önce uyku kalitesini olumsuz etkilediğini vurgulayan Fidan, uyku hijyenine dikkat edilmesi gerektiğini belirtti. Düzenli uyku saatleri belirlemek, yatmadan önce ekran kullanımını sınırlamak ve sessiz, rahat bir uyku ortamı sağlamak uyku kalitesini artırıyor. Ayrıca, uyku sorunlarının giderilmesinde bilişsel davranışçı terapi ve mindfulness uygulamalarının faydalı olduğunu ifade etti. Bu yöntemlerin uykuya engel olan düşünce ve davranışları değiştirerek uyku kalitesini artırdığını, kaygıyı azalttığını ve çocukların kendilerini daha iyi hissetmelerini sağladığını belirtti.
Sonuç olarak, çocuk ve ergenlerde uyku sağlıklı gelişim ve ruhsal iyi oluşun temel taşıdır. Yeterli ve kaliteli uyku hem bedensel hem de zihinsel gelişimi destekler, davranış ve duygusal dengeyi güçlendirir. Aileler, öğretmenler ve sağlık çalışanları, uyku alışkanlıklarını takip ederek ve gerektiğinde destek sağlayarak çocukların sağlıklı bir şekilde büyümelerine katkıda bulunabilir.
