Uyku sırasında yaşanan ve halk arasında “karabasan” olarak bilinen durumun, doğaüstü değil tamamen nörolojik bir süreç olduğu bilimsel çalışmalarla ortaya kondu. Uzmanlara göre bu durum, uyku evreleri arasındaki geçiş hatasından kaynaklanıyor.
Bilimsel açıklama
Modern tıp literatüründe “uyku felci” olarak adlandırılan bu durumun, REM uykusu sırasında ortaya çıkan bir senkronizasyon bozukluğu olduğu belirtildi. Bu evrede beyin rüya sırasında vücudun hareket etmesini engellerken, uyanıklık anında bu sistemin geçici olarak devam etmesi hareket kaybına yol açıyor.
Beyin süreci
Araştırmalara göre REM uykusu sırasında kaslar geçici olarak devre dışı kalıyor. Kişi bu evreden uyanırken bilincin açılması ancak kas kontrolünün geri gelmemesi, yoğun korku ve baskı hissine neden oluyor.
Harvard Üniversitesi’nden psikolog Richard McNally, bu süreçte beynin tehdit algılama merkezinin aşırı aktif hale geldiğini ve bu nedenle halüsinasyonların oluşabileceğini belirtiyor.
Uzman görüşleri
California Üniversitesi’nden nörobilimci Baland Jalal ise beynin bu durumda mantıklı bir açıklama üretmeye çalıştığını, göğüs baskısı hissinin ise kas kontrolündeki geçici değişimlerden kaynaklandığını ifade ediyor.
University of Pennsylvania uzmanları ise düzensiz uyku, stres ve sırt üstü yatış pozisyonunun uyku felcini tetikleyen en önemli faktörler arasında yer aldığını vurguluyor.
Tetikleyici faktörler
Uzmanlara göre uyku düzeninin bozulması, yoğun stres ve yetersiz uyku bu durumun görülme sıklığını artırıyor. Karabasan olarak bilinen deneyimin tamamen biyolojik bir süreç olduğu özellikle vurgulanıyor.
