Türkiye’de çocuk hakları alanında aktif çalışmalar yürüten UCİM (Saadet Öğretmen Çocuk İstismarı ile Mücadele Derneği) ile Efes Selçuk Belediyesi arasında imzalanan protokol kapsamında, belediye çalışanlarına yönelik “Çocuk İhmal ve İstismarının Psikolojik ve Hukuki Boyutları” konulu eğitim gerçekleştirildi. UCİM İzmir Şubesi Rehabilitasyon ve Yönlendirme Koordinatörü Klinik Psikolog Pırıl Bilger Özkaranfil, eğitimde derneğin kuruluş sürecini, çalışmalarını ve çocuk istismarıyla mücadelede kullanılan yöntemleri anlattı.
İhmal ve istismar türleri
Özkaranfil, ihmalin fiziksel ve duygusal olmak üzere iki türde görülebildiğini belirtti. Duygusal ihmalde çocuğun duygularının bastırılması ve önemsenmemesi, fiziksel ihmalde ise temel ihtiyaçlarının karşılanmaması söz konusu oluyor. İstismar ise duygusal, fiziksel ve cinsel olmak üzere üç ana başlıkta değerlendiriliyor. Özkaranfil ayrıca, istismarcıların çoğunlukla çocukların tanıdığı kişiler olabildiğini ve şiddet eğilimlerinin çoğu zaman hayvanlara zarar verme davranışıyla başladığını vurguladı.
Çocuklara destek ve bilinçlendirme
Eğitimde, çocukların istismara maruz kaldıklarında gösterebileceği belirtiler (içe kapanma, okul başarısında düşüş, depresif belirtiler, tekrar eden oyun davranışları, yemek yemeyi reddetme, kabuslar) anlatıldı. Çocuğa “Ben buradayım ve senin yanındayım” mesajının verilmesinin önemi vurgulandı. Ayrıca çocuklara beden bütünlüğü, kişisel sınırlar ve iyi dokunma-kötü dokunma farkının erken yaşta öğretilmesi gerektiğine dikkat çekildi.
Hukuki süreç ve ihbar yükümlülüğü
UCİM Türkiye Hukuk Koordinatörü Avukat Ceren Evcil, çocuk ihmali ve istismarının bildirilmesinin her bireyin yükümlülüğü olduğunu hatırlattı. Vatandaşlar UCİM’e www.ucim.org.tr üzerinden, Alo 183 hattı aracılığıyla veya savcılık ve emniyet birimlerine başvurarak ihbarda bulunabiliyor. Uzman gönüllü avukatlar ise soruşturma sürecini yakından takip ediyor.
İlk 72 saat kritik
UCİM İzmir Hukuk Koordinatörü Öykü Uz, cinsel istismar vakalarında ilk 72 saatin önemine dikkat çekti. Delillerin kaybolmaması için çocuğun üzerindeki eşyaların yıkanmadan yetkili makamlara teslim edilmesi ve banyo yaptırılmaması gerektiğini ifade etti. Çocuk İzlem Merkezleri (ÇİM) sayesinde, mağdur çocuklar ifade, muayene ve delil toplama işlemlerini tek çatı altında, uzman eşliğinde ve çocuk dostu bir ortamda gerçekleştirebiliyor.
