Türkiye'nin ham çelik üretimi 2026 yılının ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8,1 artarak 19,8 milyon tona ulaştı. Haziran ayında da üretimde çift haneli büyüme kaydedilirken, ihracatta hem miktar hem de gelir açısından yükseliş yaşandı. Veriler, Türk çelik sektörünün küresel pazardaki güçlü konumunu koruduğunu ortaya koydu.
Haziranda üretim çift haneli büyüdü
Türkiye Çelik Üreticileri Derneği (TÇÜD) verilerine göre, haziran ayında ham çelik üretimi geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 14,7 artarak 3,3 milyon tona yükseldi. Ocak-haziran döneminde ise üretim yüzde 8,1 artış göstererek 19,8 milyon tona çıktı. Böylece sektör, yılın ilk yarısını üretimde güçlü bir büyüme performansıyla tamamladı.
Çelik tüketimi de yükseldi
Nihai mamul tüketimi de yılın ilk yarısında artış gösterdi. Haziran ayında tüketim geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,4 yükselerek 3,1 milyon ton oldu. Altı aylık dönemde ise nihai mamul tüketimi yüzde 6,6 artışla 19,9 milyon tona ulaştı. Veriler, iç pazardaki talebin üretime paralel şekilde büyümeye devam ettiğini gösterdi.
İhracatta hem miktar hem gelir arttı
Haziran ayında çelik ürünleri ihracatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 28,4 artarak 1,7 milyon tona yükseldi. Aynı dönemde ihracat geliri de yüzde 29,7 artışla 1,2 milyar dolara ulaştı. Yılın ilk altı ayında ise ihracat miktarı yüzde 2,5 artışla 7,8 milyon ton olarak gerçekleşirken, ihracatın değeri yüzde 1,3 yükselerek 5,3 milyar dolara çıktı.
İthalatta farklı tablo
Çelik ürünleri ithalatı haziran ayında miktar bazında yüzde 0,8 azalarak 1,8 milyon tona geriledi. Buna karşın ithalatın parasal değeri yüzde 3,7 artarak 1,2 milyar dolar oldu. Ocak-haziran döneminde ithalat miktarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,3 artışla 9,3 milyon tona yükselirken, ithalatın değeri yüzde 2,4 düşerek 6,3 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.
İhracatın ithalatı karşılama oranı yükseldi
Çelik sektöründe dış ticaret dengesinde de olumlu bir gelişme yaşandı. Geçen yılın ilk altı ayında yüzde 80 olan ihracatın ithalatı karşılama oranı, bu yıl aynı dönemde yüzde 83'e yükseldi. Sektördeki bu artış, ihracat performansının ithalata kıyasla daha güçlü seyrettiğini ortaya koydu.
Türkiye 7'nci sıradaki yerini korudu
TÇÜD Genel Sekreteri Veysel Yayan, Türkiye'nin dünyanın en büyük ham çelik üreticileri arasında yedinci sıradaki konumunu koruduğunu belirtti. Yayan,
"Türkiye, Almanya'nın önünde 7'nci sırada yer almaya devam ediyor. Yılın ilk beş ayında görülen gerileme, haziran ayındaki güçlü performansla tersine döndü"
dedi.
Orta Doğu ve Güney Amerika talebi ihracatı destekledi
Veysel Yayan, ihracattaki yükselişte özellikle Orta Doğu ve Güney Amerika pazarlarından gelen talebin etkili olduğunu ifade etti. Haziran ayında Orta Doğu'ya yapılan çelik ihracatı yüzde 80 artarak 212,6 bin tona ulaştı. Aynı dönemde Güney Amerika'ya gerçekleştirilen ihracat ise yüzde 406 artışla 182,5 bin tona yükseldi. Yılın ilk yarısında İngiltere'ye yapılan ihracat yüzde 246 artarak 407 bin tona çıkarken, Güney Amerika'ya yönelik ihracat da yüzde 81 artışla 643 bin ton olarak kaydedildi.
AB pazarında düşüş devam etti
İhracatta bazı pazarlarda güçlü büyüme yaşanırken Avrupa Birliği ülkelerine yapılan satışlarda gerileme sürdü. Ocak-haziran döneminde AB ülkelerine yönelik çelik ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 22 azalarak 2,6 milyon tona düştü. Yayan, bölgesel değerlendirmede ihracatın gerilediği tek pazarın Avrupa Birliği olduğunu belirtti.
Sektörden finansman ve yatırım çağrısı
Çelik sektörünün geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yayan, mevcut üretim kapasitesinin daha yüksek katma değerli ve teknoloji odaklı üretimle desteklenmesi gerektiğini söyledi.
Enerji verimliliği, düşük karbonlu üretim ve teknolojik modernizasyon yatırımları için uzun vadeli finansman modellerine ihtiyaç duyulduğunu ifade eden Yayan, Eximbank desteklerinin güçlendirilmesi ve yatırım kredilerine erişimin kolaylaştırılmasının sektör açısından önem taşıdığını vurguladı.
Türkiye'nin yaklaşık 62 milyon tonluk ham çelik üretim kapasitesine sahip olduğunu hatırlatan Yayan, iç talepteki artış ve ihracat potansiyelinin değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, haksız rekabete yol açan ithalata karşı etkin ticaret politikalarının kararlılıkla uygulanmasının sektörün sürdürülebilir büyümesi açısından kritik olduğunu kaydetti.