İklim değişikliği ve kuraklık tehdidinin arttığı dönemde Türkiye’nin su kaynakları üzerindeki baskıya dikkat çeken Su Politikaları Derneği (SPD), gıda israfının görünmeyen su kaybını ortaya koyan yeni bir rapor yayımladı. “Çöpe Giden Sularımız” başlıklı çalışmaya göre, ülkede her yıl yaklaşık 23 milyon ton gıdanın israf edilmesiyle birlikte 26,6 milyar metreküp su da boşa harcanıyor.
İsraf edilen su Keban Barajı'nı geçti
SPD Başkanı Dursun Yıldız ile İkinci Başkan Dr. Hasan Hüseyin Doğan tarafından hazırlanan raporda, gıda kaybı ve israfı nedeniyle kaybedilen su miktarının Keban Barajı’nın aktif depolama hacminden daha fazla olduğu belirtildi.
Raporda, çöpe giden suyun tarımsal sulamada kullanılan toplam su miktarının yaklaşık dörtte birine denk geldiği ifade edildi.
4 milyardan fazla ekmek çöpe gidiyor
Raporda ekmek israfının da su kaybında önemli bir paya sahip olduğuna dikkat çekildi. Türkiye’de her gün yaklaşık 12 milyon, yılda ise 4 milyar 380 milyon ekmeğin çöpe gittiği belirtilirken, bu israfla birlikte 1 ila 1,5 milyar metreküp arasında "sanal su"yun kaybedildiği aktarıldı.
SPD verilerine göre, yıllık yaklaşık 23 milyon ton gıda israf edilirken bunun ekonomik karşılığı 43,3 milyar dolara ulaşıyor. Kişi başına düşen yıllık gıda israfının ise 93 ila 102 kilogram arasında olduğu belirtildi.
"Doğal kaynaklar üzerindeki baskı artıyor"
Su Politikaları Derneği, tüketim alışkanlıklarının doğal kaynaklar üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekti. Raporda, artan nüfus ve iklim değişikliğinin etkileri nedeniyle su ve toprağın her geçen gün daha stratejik kaynaklar haline geldiği vurgulandı.
Gıda israfının yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda su, enerji ve tarımsal üretim açısından da büyük kayıplara yol açtığı ifade edildi.
Bir hamburger için 2 bin 400 litre su kullanılıyor
Raporda, bazı ürünlerin üretim süreçlerinde kullanılan su miktarları da paylaşıldı.
Buna göre;
-
1 kilogram sığır eti üretimi için yaklaşık 15 bin 500 litre,
-
Bir hamburger için yaklaşık 2 bin 400 litre,
-
Bir çift deri ayakkabı için yaklaşık 8 bin litre,
-
Karton bardakta bir fincan kahve için yaklaşık 208 litre su kullanılıyor.
Ayrıca pilav ve makarnanın yalnızca yüzde 5-10 oranında israf edilmesinin bile Ankara’nın yıllık içme ve kullanma suyunun yaklaşık yüzde 55’ine denk gelen miktarda su kaybına yol açtığı belirtildi.
En büyük neden: Bozulma
Raporda gıdaların çöpe gitmesindeki en büyük nedenin yüzde 74,4 oranıyla bozulma olduğu açıklandı. Bunu son kullanma tarihinin geçmesi ve ihtiyaçtan fazla alışveriş yapılması takip etti.
SPD, su kaynaklarının korunması için tüketim alışkanlıklarının değiştirilmesi, gıda israfının azaltılması ve su ayak izine yönelik farkındalığın artırılması gerektiğine dikkat çekti.