Çipler; otomotivdeki elektronik kontrol ünitelerinden beyaz eşyalardaki motor sürücülerine, güç kaynaklarından sensörlere, haberleşme altyapılarından kritik savunma sistemlerine kadar çok sayıda alanda üretimin temel unsurları arasında yer alıyor. Küresel ölçekte yaşanan çip tedarik sorunları da ülkelerin kendi üretim ve teknolojik kapasitelerini geliştirmesinin önemini artırıyor.
Kimlik ve pasaport çipleri yurt içinde üretilecek
Türkiye'nin 2027-2029 Orta Vadeli Programı'nda teknolojik bağımsızlığın ve ekonomik güvenliğin güçlendirilmesi amacıyla yarı iletkenler başta olmak üzere stratejik sektörlerde yerli AR-GE, üretim ve yenilik kapasitesinin artırılması hedeflendi.
Programda yer alan "Ekonomik Güvenlik ve Dayanıklılık" başlığı kapsamında kritik teknolojilerde yerli kapasitenin geliştirilmesi için çip üretim tesislerinin kurulması planlanıyor.
Kurulacak tesislerle kimlik ve pasaportlarda kullanılan çiplerin yanı sıra endüstriyel uygulamalara yönelik çiplerin de Türkiye'de üretilmesi amaçlanıyor. Böylece yalnızca üretim kapasitesinin değil, çip alanındaki AR-GE, tasarım ve ticarileştirme kabiliyetlerinin de geliştirilmesi hedefleniyor.
Üretimde 110 nanometre hedefi
Türkiye'de çip alanındaki mevcut çalışmalar TÜBİTAK BİLGEM ve Yarı İletken Teknolojileri Araştırma Laboratuvarı (YİTAL) aracılığıyla sürdürülüyor. Mevcut üretim kapasitesinin 250 nanometreden, OVP döneminde 110 nanometre seviyesine taşınması hedefleniyor.
Kamu desteğiyle çok ortaklı "Ulusal Çip Konsorsiyumu" oluşturulması da planlanıyor. Konsorsiyum aracılığıyla çip ekosisteminin kademeli olarak büyütülmesi, teknik yetkinliklerin geliştirilmesi ve Türk sanayisinin kritik çip ihtiyaçlarında dışa bağımlılığının azaltılması amaçlanıyor.
5 milyar dolarlık HIT-Çip desteği
Çip sektöründeki yatırımların desteklenmesi için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı imkanlarından da yararlanılması planlanıyor.
Toplam 5 milyar dolarlık destek bütçesi ayrılan HIT-Çip çağrısıyla 65 nanometre veya daha ileri teknolojide yıllık en az 1 milyon pul üretim kapasitesi oluşturulması hedefleniyor.
TÜBİTAK başta olmak üzere ilgili kuruluşların teşvikleriyle de çip üretimi ve teknoloji geliştirme çalışmalarının desteklenmesi öngörülüyor.
Eylem planları hazırlanıyor
İmalat sanayisi, enerji, tarım, sağlık ve ulaştırma gibi kritik sektörlerde arz güvenliğini güçlendirmek amacıyla yerli üretimi destekleyecek eylem planları hazırlanıyor.
Yıl sonuna kadar oluşturulması öngörülen planların, Ekonomi Koordinasyon Kurulunun değerlendirme ve kararına sunulmak üzere Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığına iletilmesi bekleniyor.
Bu planlarla Türkiye'nin çip alanındaki tasarım ve AR-GE yetkinliğinin üretim aşamasına taşınması hedefleniyor.
Milli işlemci projeleri de sürüyor
Türkiye'nin çip stratejisinde yalnızca üretim tesisleri değil, milli işlemci projeleri de önemli bir yer tutuyor. ÇAKIL ve ALP-EREN gibi projelerle açık kaynaklı mimariler üzerinden dışa bağımlılığın azaltılması ve güvenli işlemci çekirdeklerinin geliştirilmesi amaçlanıyor.
Öte yandan Türkiye'nin güçlü olduğu otomotiv ve beyaz eşya sektörlerinde yerli çiplerin kullanım alanlarının genişletilmesine yönelik çalışmalar da yapılacak.
Çip üretimindeki dönüşümün yalnızca yeni tesis yatırımlarıyla sınırlı kalmaması, nitelikli insan kaynağından test ve standart altyapısına, üniversitelerdeki araştırmalardan sanayi-üniversite işbirliklerine kadar geniş bir ekosistemin oluşturulması hedefleniyor.
