Karadağ'ın Kasım 2026 itibarıyla Türk vatandaşlarına yönelik vize uygulamasını yeniden başlatacağını açıklaması, Türk pasaportuyla vizesiz seyahat edilebilen ülkeleri yeniden gündeme taşıdı. Avrupa'da vizesiz seyahat imkanı sunan ülke sayısı 10'a düşerken, dünyanın farklı bölgelerinde Türkiye'den vize istemeyen çok sayıda ülke bulunuyor. Karadağ'ın kararı, yalnızca Türkiye'ye yönelik bir uygulama değişikliği olarak değil, ülkenin Avrupa Birliği'ne üyelik sürecinde vize politikasını AB standartlarıyla uyumlu hale getirme adımı olarak değerlendiriliyor. Karadağ'ın yanı sıra Çin ve Rusya vatandaşları için de vize uygulamasına geçilmesi planlanıyor.
Avrupa'da vizesiz ülke sayısı azalıyor
Türk vatandaşlarının Avrupa'da vizesiz seyahat edebildiği ülke sayısı, yıllar içinde uygulamaya giren vize politikaları nedeniyle oldukça sınırlı kaldı. Karadağ'ın da yeniden vize uygulamasına geçmesiyle bu sayı 10'a inecek. Avrupa ülkelerinin Türkiye'den vize istemesi uzun yıllara dayanıyor. Almanya ve Fransa'da 1980'de başlayan uygulamanın ardından Belçika, Hollanda ve Lüksemburg Kasım 1980'de, Danimarka 1981'de, İrlanda ve İngiltere 1989'da, İtalya 1990'da, İspanya ve Portekiz ise 1991'de Türk vatandaşlarından vize istemeye başladı. Avrupa Birliği'nin kurulmasıyla birlikte üye ülkelerin vize politikaları ortak bir sisteme dönüştü. Böylece Schengen bölgesindeki ülkelerin Türkiye'ye yönelik vize uygulamaları da ortak çerçevede yürütülmeye başlandı.
Türkiye'nin AB ile vize serbestisi süreci
Türkiye, Avrupa Birliği ile vize serbestisi konusunda görüşmelere 2013 yılında başladı. Süreç kapsamında belirlenen 72 kriterden altısının halen yerine getirilmediği gerekçesiyle Türk vatandaşları için AB ülkelerinde vize serbestisi sağlanamadı. Bugün Avrupa'ya seyahat etmek isteyen Türk vatandaşlarının büyük bölümü Schengen vizesine başvurmak zorunda kalıyor. Buna karşılık dünyanın farklı bölgelerinde Türk pasaportuna vizesiz veya daha kolay giriş imkanı sağlayan ülkeler bulunuyor.
Asya'da birçok ülkeye vizesiz seyahat mümkün
Türkiye'nin Asya'daki komşuları arasında vize uygulaması ülkeye göre değişiyor. Irak, belirli yaş grubundaki Türk vatandaşlarından vize talep ederken Suriye'ye vizesiz ancak harç ödeyerek giriş yapılabiliyor. Orta Asya'da ise Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan ve Moğolistan Türk vatandaşlarının vizesiz seyahat edebildiği ülkeler arasında yer alıyor. Buna karşılık dünyanın en kalabalık ülkelerinden Hindistan ve Çin'in yanı sıra Pakistan ve Bangladeş de Türk vatandaşlarından vize istiyor. Asya'nın doğusunda ise Japonya, Güney Kore, Endonezya ve Tayland Türk vatandaşlarının vizesiz seyahat edebildiği ülkeler arasında bulunuyor.
Japonya'ya Türk turist ilgisi artıyor
Vizesiz seyahat imkanının yanı sıra ekonomik koşullar da Türk turistlerin tercihlerini etkiliyor. Son dönemde Japon Yeni'nin değer kaybetmesi ve Avrupa ile ABD'ye seyahatlerde yaşanan vize sorunlarının da etkisiyle Japonya, Türk turistlerin ilgisinin arttığı ülkelerden biri oldu. Japon Ulusal Turizm Örgütü verilerine göre Nisan 2026'da 13 binden fazla Türk vatandaşı Japonya'yı ziyaret etti. Bu sayı Nisan 2019'da yaklaşık 2 bin, Nisan 2011'de ise 300 seviyesindeydi.
Afrika'da tablo daha farklı
Türkiye'nin 2000'li yıllarda hız kazandırdığı Afrika açılımı, kıta ülkeleriyle ekonomik ve ticari ilişkilerin gelişmesini beraberinde getirdi. Bu süreçte bazı Afrika ülkeleriyle karşılıklı olarak vize uygulamaları kaldırıldı. Ancak Afrika'daki ülkelerin yarısından fazlası Türk vatandaşlarından hâlâ vize talep ediyor. Vize isteyen ülkelerin önemli bölümü Sahra, Sahel ve Orta Afrika bölgelerinde bulunuyor. Dolayısıyla Afrika'ya seyahat planlayan Türk vatandaşlarının ülke bazında güncel vize koşullarını kontrol etmesi gerekiyor.
Güney Amerika Türk pasaportuna en açık bölgelerden
Türk vatandaşları açısından vize konusunda en avantajlı bölgelerden biri Güney Amerika. Kıtadaki 13 ülkenin 10'una vize almadan seyahat edilebiliyor Ancak vizesiz seyahat imkanına rağmen Güney Amerika'nın Türkiye'ye uzaklığı ve uçuş maliyetlerinin yüksek olması, bölgeye yönelik seyahatlerin önündeki en büyük engeller arasında bulunuyor. Türkiye Seyahat Acentaları Birliği verilerine göre 2019'da Türkiye'den Latin Amerika ülkelerine gidenlerin oranı, yurt dışına çıkan toplam turist sayısının yaklaşık yüzde 0,5'iydi. Bu oran 2023'te yaklaşık dört katına çıkarak yüzde 2 seviyesine yükseldi.
Kuzey Amerika'da ABD ve Kanada vize istiyor
Kuzey Amerika'da ise Türkiye'den seyahat edenler açısından tablo Güney Amerika kadar avantajlı değil. ABD ve Kanada Türk vatandaşlarından vize talep ederken, Meksika'ya seyahat için e-vize imkanı bulunuyor. Bu nedenle Kuzey Amerika'ya seyahat etmek isteyen Türk vatandaşlarının ülkeye göre farklı başvuru süreçlerini takip etmesi gerekiyor.
Vizesiz seyahat için ülke bazında kontrol şart
Türk pasaportuyla seyahat imkanları kıtadan kıtaya önemli ölçüde değişiyor. Avrupa'da vize uygulaması yaygınken Asya ve Güney Amerika'da daha fazla vizesiz seyahat seçeneği bulunuyor. Afrika'da ise ülkeye göre büyük farklılıklar yaşanıyor. Öte yandan vizesiz seyahat hakkı, her durumda sınırsız ve koşulsuz giriş anlamına gelmiyor. Kalış süresi, pasaport geçerliliği, dönüş bileti, konaklama bilgileri veya seyahat amacı gibi şartlar ülkelere göre değişebiliyor. Bu nedenle seyahat öncesinde gidilecek ülkenin güncel giriş kurallarının kontrol edilmesi önem taşıyor.