ABD Başkanı Donald Trump, İran ile son iki gündür yürütülen temaslara ilişkin yaptığı açıklamada görüşmelerin “çok iyi ve verimli” geçtiğini duyurdu. Truth Social hesabı üzerinden paylaşım yapan Trump, İran ile “düşmanlıkların tamamen ve kesin olarak sona erdirilmesi” yönünde müzakereler yürütüldüğünü ifade etti. Açıklamasında ayrıca İran’ın enerji altyapısına yönelik saldırıların beş gün süreyle ertelendiğini belirtti. Bu gelişme, bölgede artan gerilimin diplomatik yollarla azaltılabileceğine yönelik beklentileri gündeme taşıdı. Trump, Florida’da gazetecilere yaptığı değerlendirmede İran ile temasların sürdüğünü ve sürecin olumlu ilerlemesi halinde bir anlaşmaya varılabileceğini söyledi. “Eğer işler yolunda giderse bunu çözmüş olacağız, aksi takdirde var gücümüzle bombalamaya devam edeceğiz” ifadelerini kullanan Trump, anlaşma konusunda karşılıklı bir irade bulunduğunu savundu. İranlı yetkililerle gün içinde telefon görüşmesi yapabileceklerini de dile getiren Trump’ın açıklamaları, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
İran Dışişleri Bakanlığı görüşmeleri yalanladı
İran Dışişleri Bakanlığı, Tahran ile Washington arasında yürütüldüğü iddia edilen görüşmelere ilişkin herhangi bir resmi müzakere sürecinin bulunmadığını belirterek iddiaları reddetti. Yapılan açıklamada, İran’ın askeri ve siyasi hedeflerine ulaşılmadan müzakere masasına oturmayacağı yönündeki tutumunu sürdürdüğü ifade edildi. Bu açıklama, Trump’ın duyurduğu temaslarla çelişen bir tablo ortaya koydu. Taraflar arasındaki açıklama farklılıkları, diplomatik sürecin belirsizliğini artırırken, görüşmelerin gerçekten hangi kapsamda yürütüldüğü sorusunu da gündeme getirdi. Uzmanlar, tarafların kamuoyuna yansıttığı mesajların farklı olmasının sürecin hassasiyetine işaret ettiğini değerlendiriyor. Özellikle müzakere başlıklarının net olmaması, sürecin içeriğine dair soru işaretlerini artırıyor.
Bölgesel gerilim ve askeri gelişmeler
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran yönetimini hedef alan saldırılar başlatmasının ardından bölgede tansiyon yükselmişti. İran ise bu saldırılara İHA ve füze saldırılarıyla karşılık vermiş, bölgede karşılıklı misillemeler yaşanmıştı. Ayrıca İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinden geçen deniz trafiğine yönelik adımları da uluslararası ticaret açısından endişe yaratmıştı. Trump daha önce Tahran’a boğazın yeniden açılması için 48 saat süre tanımıştı. Bölgede devam eden askeri hareketlilik, küresel enerji piyasalarını da doğrudan etkiledi. Gerilim nedeniyle petrol fiyatlarında dalgalanmalar yaşanırken, diplomatik açıklamaların ardından piyasalarda kısmi toparlanma görüldü. Brent petrol fiyatlarında sert düşüş dikkat çekerken, Avrupa borsalarında da toparlanma eğilimi gözlendi.
Piyasalarda hızlı tepki görüldü
Trump’ın açıklamalarının ardından enerji ve finans piyasalarında hızlı hareketlilik yaşandı. Brent ham petrolü yüzde 13’e yakın düşüşle varil başına yaklaşık 96 dolara geriledi. Londra’da işlem gören FTSE 100 endeksi ise önceki düşüşünü telafi ederek yeniden yükselişe geçti. Piyasalardaki bu hareketlilik, jeopolitik gelişmelerin ekonomik etkisini bir kez daha ortaya koydu. İngiltere yönetimi, görüşme iddialarını memnuniyetle karşıladığını açıklarken, uluslararası aktörler sürecin seyrini yakından takip ediyor. Ancak görüşmelerin içeriğine dair net bir bilgi bulunmaması ve tarafların farklı açıklamaları, belirsizliğin sürmesine neden oluyor. Uzmanlar, önümüzdeki günlerde yapılacak olası resmi açıklamaların sürecin yönünü belirleyeceğini ifade ediyor.