İzmir'in Torbalı ilçesinde nisan ayında ekilen ve temmuz ayında hasadı yapılan domatesler, kurutulmak üzere tarlalara serilmeye başlandı. Kamyonlarla tarlaya taşınan domatesler, sabahın ilk ışıklarıyla birlikte işçiler tarafından ikiye bölünerek beyaz örtüler üzerine diziliyor.
Müşteri talebine göre kükürtlü veya tuzlu olarak hazırlanan domatesler, yaklaşık 7 gün boyunca güneş altında kurutuluyor. Torbalı Ovası'ndaki 50 bin dönümlük alanda çalışan yaklaşık bin işçi, kavurucu sıcak altında üretim mesaisini sürdürüyor. Kuruyan domatesler daha sonra ilçedeki işletmelere gönderilerek işleniyor ve ortalama 170 TL'den ihraç ediliyor.
Coğrafi işaretli Torbalı domatesine yoğun talep
Torbalı Ticaret Odası Başkanı Abdulvahap Olgun, kuru domates üretiminin ilçeden başlayarak Türkiye'nin farklı bölgelerine yayıldığını belirtti. Nem oranı ve güneş açısının kaliteli kurutma için büyük önem taşıdığına dikkat çeken Olgun, ürünlerin yaklaşık bir haftalık kurutma sürecinin ardından işlenerek ihraç edildiğini söyledi.
Torbalı kuru domatesinin coğrafi işaret aldığını hatırlatan Olgun, ürünün artık dünya genelinde "Torbalı kuru domatesi" adıyla tanındığını ifade etti. İtalya'nın en büyük ihracat pazarı olduğunu belirten Olgun, İtalyanların ürünü özellikle pizza ve sos yapımında tercih ettiğini söyledi. Amerika ve Brezilya'da hamburger ile sandviçlerde kullanılan kuru domatese Hollanda'dan da salatalarda kullanılmak üzere yoğun talep geldiğini dile getirdi.
Rekoltede yüzde 15 artış bekleniyor
Bu yıl Torbalı Ovası'nda yaklaşık 50 bin dönümlük alanda domates üretimi yapıldığını belirten Olgun, üretimin bir bölümünün salçalık, önemli bir kısmının ise kurutmalık olarak değerlendirildiğini söyledi.
Kurutmalık üretimin her geçen yıl arttığını ifade eden Olgun, bu sayede üreticinin ürününü daha yüksek katma değerle değerlendirebildiğini belirtti. Bu yıl rekoltede artış yaşandığını kaydeden Olgun, sezonun yağışlar nedeniyle gecikmeli başladığını, hasadın ağustos ayı boyunca devam edeceğini açıkladı.
Üretici Kemal Saygıner de geçen yılki yağışların olumlu etkisinin bu sezon hasada yansıdığını belirterek, önceki yıla göre yaklaşık yüzde 15'lik üretim artışı beklediklerini söyledi. Saygıner, her gün yaklaşık 16 kamyon ve 320 kişilik ekiple sabah saat 05.00'te hasada başladıklarını aktardı.
Hedef 600 ton kuru domates
Mart ayında dikilen fidelerin yağışlar nedeniyle yaklaşık 10 günlük gecikmeyle toprakla buluştuğunu belirten Saygıner, bu durumun hasadı da birkaç gün ertelediğini söyledi.
Hasadın ağustos sonu ile eylül ayının ilk haftasına kadar süreceğini ifade eden Saygıner, ürünlerin 42 günlük planlı kurutma sürecinden geçtiğini belirtti.
Bu sezon 9 ila 10 bin ton yaş domates işlemeyi hedeflediklerini kaydeden Saygıner, bunun sonucunda yaklaşık 600 ton kuru domates elde etmeyi planladıklarını söyledi. Fabrikalarda ön elemeden geçirilen ürünlerin yabancı maddelerden arındırıldıktan sonra soğuk hava depolarında muhafaza edildiğini, sipariş geldikçe dünyanın farklı ülkelerine gönderildiğini ifade etti.
