Ticaret Bakanlığı, gümrük ve dış ticaret işlemlerine yönelik yürütülen denetimlerin sonuçlarını açıkladı. Bakanlığın verilerine göre son 2,5 yılda yapılan incelemeler kapsamında toplam 28,7 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi.
Denetim tutarları her yıl arttı
2024 yılında ikincil kontrol incelemeleri sonucunda 5,5 milyar lira, sonradan kontrol denetimleri kapsamında ise 1,3 milyar lira olmak üzere toplam 6,8 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı alındı. Bu rakam bir önceki yıla göre yüzde 98 arttı.
2025 yılında ise ikincil kontrollerden 11,8 milyar lira, sonradan kontrollerden 1,8 milyar lira olmak üzere toplam 13,6 milyar liralık işlem gerçekleştirildi. Böylece yıllık bazda yüzde 100 artış kaydedildi.
2026 yılının ilk altı ayında ise ikincil kontroller sonucunda 6,5 milyar lira, sonradan kontroller kapsamında 1,8 milyar lira olmak üzere toplam 8,3 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı alındı. Bu tutar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 43 artış gösterdi.
Riskli işlemler gelişmiş sistemlerle belirleniyor
Bakanlık, denetim süreçlerinin Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütüldüğünü bildirdi. Yüz binlerce firma ve milyonlarca gümrük beyannamesi, uzman personelin yanı sıra gelişmiş veri analitiği sistemleriyle inceleniyor.
Bu kapsamda Sonradan Kontrol Puanlama Sistemi (SKPS), İkincil Kontrol Alarm Sistemi (İKAS), Dahilde İşleme Kontrol Programı (DİKOP) ve Kıymet Alarm Sistemi (KIYAS) gibi uygulamalardan yararlanılıyor.
Denetimler sürecek
Riskli olduğu belirlenen firmalar Ticaret Bakanlığı müfettişleri tarafından sonradan kontrol denetimine alınırken, şüpheli gümrük beyannameleri ise 18 Bölge Müdürlüğü bünyesindeki kontrol şubelerinde ikincil incelemeye tabi tutuluyor.
Bakanlık, gümrük ve dış ticaret işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yürütülmesini sağlamak, vergi kayıp ve kaçağını önlemek amacıyla denetimlerin önümüzdeki dönemde de etkin şekilde sürdürüleceğini bildirdi.
