Tropikal Pasifik Okyanusu’nda deniz yüzeyi sıcaklıklarının son aylarda hızla yükselmesiyle birlikte El Nino koşullarının resmen oluştuğu açıklandı. Bilgisayar modelleri ise iklim olayının beklenenden daha hızlı güçlendiğini gösterdi.
El Nino’nun şiddeti, Pasifik Okyanusu’nun belirli bir bölgesindeki deniz yüzeyi sıcaklıklarının uzun yıllar ortalamasının ne kadar üzerine çıktığıyla ölçülüyor. Güçlü bir El Nino için sıcaklıkların ortalamanın 1,5 derece, çok güçlü bir olay için ise 2 derece üzerinde olması gerekiyor.
NOAA: “Çok güçlü” El Nino ihtimali yüzde 63
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi'nin (NOAA) Haziran ayı değerlendirmesine göre, Kasım-Ocak döneminde çok güçlü bir El Nino yaşanma olasılığı yüzde 63 seviyesinde bulunuyor. Kurum, bu senaryonun gerçekleşmesi halinde olayın 1950’den bu yana kaydedilen en büyük El Nino vakaları arasında yer alabileceğini belirtti.
ABD ve Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) tarafından kullanılan bazı modeller ise tropikal Pasifik’te sıcaklıkların yıl sonuna kadar ortalamanın 3 derece üzerine çıkabileceğini öngörüyor. Ancak NOAA, bu projeksiyonların temkinli değerlendirilmesi gerektiğinin altını çiziyor.
Son 70 yılın en güçlülerinden biri olabilir
Kayıtlara göre son 70 yılın en güçlü El Nino olayları 1982-83, 1997-98 ve 2015-16 dönemlerinde yaşandı. Yeni tahminler, 2026-2027 dönemindeki olayın da bu güçlü örneklerle aynı seviyeye ulaşabileceğine işaret ediyor.
Küresel sıcaklıklar daha da artabilir
Bilim insanlarına göre El Nino kaynaklı doğal ısınmanın, insan faaliyetlerinden kaynaklanan iklim değişikliğiyle birleşmesi dünya genelinde rekor sıcaklıkların görülme riskini artırıyor.
Çok güçlü bir El Nino’nun küresel ortalama sıcaklığı yaklaşık 0,2 derece yükseltebildiği belirtilirken, okyanuslarda depolanan ısının atmosfere taşınmasının etkilerinin özellikle 2027 yılında daha belirgin hissedilmesi bekleniyor.
Seller, kuraklık ve gıda krizine dikkat
Uzmanlar, El Nino’nun her olayda farklı etkiler gösterse de tropikal bölgelerde önemli hava anomalilerine yol açtığını belirtiyor.
Bu kapsamda kuzey Peru ve güney Ekvador’da sel riskinin artması, Doğu Afrika, Orta Asya ve ABD’nin güney kesimlerinde ise aşırı yağışların görülmesi öngörülüyor.
Buna karşılık Avustralya, Endonezya ve Güney Amerika’nın kuzey bölgelerinde kuraklık ve orman yangını riskinin yükselmesi bekleniyor. Tarımsal üretimde yaşanabilecek olumsuzlukların küresel gıda arzı ve fiyatları üzerinde baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Öte yandan El Nino’nun Atlantik Okyanusu’ndaki kasırga faaliyetlerini baskılayıcı etkisi nedeniyle bu yıl kasırga sezonunun normalden daha sakin geçmesi bekleniyor.
Japonya da El Nino’nun başladığını duyurdu
Japonya Meteoroloji Ajansı (JMA), NOAA ile benzer şekilde El Ninokoşullarının oluştuğunu duyurdu ve olayın sonbahar aylarına kadar devam etmesinin neredeyse kesin olduğunu açıkladı.
Buna karşın Avustralya Meteoroloji Bürosu (BoM), daha katı kriterler uygulayarak El Nino ilanı için deniz yüzeyi sıcaklıklarının ortalamanın en az 0,8 derece üzerine çıkmasını şart koşuyor. Buna rağmen küresel tahminler, önümüzdeki aylarda El Nino’nun dünya genelinde hava olaylarını önemli ölçüde etkileyeceğine işaret ediyor.
