İspanya’da 2003–2016 yıllarını kapsayan ve yüz binlerce iş kazası kaydını değerlendiren kapsamlı bir çalışma, Ramazan ayındaki oruç ibadetinin Müslüman işçiler arasında iş kazalarında düşüşle ilişkilendirildiğini ortaya koydu.
İspanya verileri: Müslüman işçilerde iş kazaları azalıyor
Verona Üniversitesi’nden Paola Bertoli ve Roma Sapienza Üniversitesi’nden Veronica Grembi tarafından yürütülen ve Journal of Economic Behavior & Organization’da yayımlanan çalışmada, İspanya’daki günlük iş kazası verileri analiz edildi. Araştırma, Ramazan’ın Hicri takvime göre her yıl yaklaşık 11 gün ileri geri kaymasını bir “doğal deney” fırsatı olarak kullanarak, Ramazan dönemindeki iş kazası oranlarını diğer dönemlerle doğrudan karşılaştırdı.
Buna göre, Ramazan ayındaki Müslüman işçilerde iş kazalarında ortalama yaklaşık yüzde 4’lük bir düşüş gözlemlendi. Karşılaştırma için seçilen Müslüman olmayan ilk kuşak göçmen işçilerde böyle bir azalma görülmemesi, etkinin Ramazan’a özgü olabileceğine işaret ediyor.
Neden böyle bir sonuç?
Araştırmacılar, bu şaşırtıcı düşüşü açıklarken birkaç faktöre dikkat çekiyor:
Çalışma düzenindeki değişiklikler: Ramazan ayı boyunca işçilerin çalışma saatleri ve iş yükü esnekleşebilir, işverenler ve çalışanlar arasında planlama farklılaşabilir.
Davranışsal faktörler: Oruç tutan işçilerin daha temkinli davranması, dikkat ve risk algısı gibi faktörlerin rol oynayabileceği değerlendiriliyor.
Ayrıca sonuçların, özellikle Ramazan günlerinin daha uzun sürdüğü bölgelerde (örneğin geniş enlemlerde) daha belirgin olduğu tespit edildi. Bu da oruç süresinin uzadığı koşullarda daha belirgin iş kazası düşüşleri ile ilişkilendirildi.
İş gücü piyasası dinamikleri de önemli
Çalışma, yalnızca iş kazalarındaki düşüşü incelemekle kalmayıp, Ramazan döneminde istihdam olasılığı ve yeni işe alımların azaldığını da ortaya koydu. Bu bulgu, Ramazan’ın istihdam dinamikleri üzerindeki etkilerini de beraberinde getirdiğini gösteriyor; yani iş kazalarındaki düşüş, yalnızca risk azalmasına değil, aynı zamanda çalışma şartlarındaki değişime bağlı olabilir.
Araştırmanın önemi
Bu çalışma, Ramazan ayının çalışma hayatına etkisini ele alan en kapsamlı analizlerden biri olarak öne çıkıyor. Sonuçlar, genel kanının aksine oruç ayının otomatik olarak iş güvenliğini tehlikeye attığını göstermiyor; aksine belirli koşullarda iş kazalarının oranının azaldığını ortaya koyuyor.
