Küresel petrol taşımacılığında tanker ücretleri rekor seviyelere yükseldi. Bloomberg'in haberine göre, ABD'den Çin'e petrol taşıyan bir tankerin sefer maliyeti yaklaşık 80 milyon dolara çıktı. Gemi komisyonculuğu firması Gibson'ın aktardığı verilere göre bu tutar, standart bir SpaceX Falcon 9 roketinin yaklaşık 74 milyon dolarlık fırlatma maliyetini aştı. Hürmüz Boğazı çevresindeki aksaklıklar, değişen ticaret rotaları ve tanker arzındaki daralma, deniz yoluyla petrol taşımacılığındaki maliyetleri artırdı.
Tanker kiralamak roket fırlatmaktan pahalı hale geldi
Gemi komisyonculuğu firması Gibson'ın bu hafta paylaştığı bilgilere göre, ABD'den Çin'e petrol taşımak için yapılan bir tanker rezervasyonunun maliyeti yaklaşık 80 milyon dolara ulaştı. Karşılaştırma için verilen standart SpaceX Falcon 9 fırlatma maliyeti ise yaklaşık 74 milyon dolar seviyesinde bulunuyor. Böylece petrol taşımacılığında tek bir seferin maliyeti, uzaya roket göndermenin maliyetini geride bıraktı. Haberde, tanker taşımacılığındaki fiyat artışının boyutunu gösteren bir başka karşılaştırmaya da yer verildi. Buna göre, yılın başlarında yaklaşık aynı özelliklere sahip bir tankeri doğrudan satın almak için yeterli olabilecek bir tutar, bugün tek bir seferin maliyetine ulaşmış durumda.
Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklar tanker piyasasını sıkıştırdı
Navlun fiyatlarındaki yükselişin arkasında, taşınması gereken petrol miktarına kıyasla yeterli sayıda tanker bulunmaması yer alıyor. İran savaşıyla birlikte Orta Doğu'daki ticaret akışlarının değişmesi, petrol sevkiyatlarında alternatif yöntemlere ve aktarma operasyonlarına yönelimi artırdı. Bu operasyonlar bazı seferlere yaklaşık bir hafta ekleyerek gemilerin kullanım süresini uzatıyor ve küresel tanker filosu üzerindeki baskıyı artırıyor. Sektör yöneticilerine göre, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatların savaş öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 80'ine ulaşmasıyla birlikte tankerlerin yeniden konumlandırılması da önem kazandı. Boğazdaki trafiğin düştüğü dönemde iş bulmak için Orta Doğu'dan başka bölgelere boş seyreden gemilerin, sevkiyatların toparlanmasıyla yeniden uygun rotalara dönmesi haftalar alabiliyor.
İran ve Husi saldırıları kapasiteyi daraltıyor
Tanker piyasasındaki sıkışıklığı artıran etkenler arasında gemilere yönelik saldırılar ve değişen güzergahlar da bulunuyor. İran saldırıları nedeniyle bazı gemilerin onarım için hizmet dışı kalması kullanılabilir kapasiteyi azaltırken, Husi saldırılarından kaçınmak isteyen bazı tankerlerin Afrika çevresinden dolaşması yolculuk mesafesini binlerce mil artırıyor. Dünyanın en büyük bağımsız petrol tüccarı Vitol Group'un İcra Kurulu Başkanı Russell Hardy, katıldığı bir konferansta piyasadaki durumu, “Piyasada yetecek kadar gemi gerçekten yok, oldukça parabolik bir fiyatlamayla karşı karşıyayız” sözleriyle değerlendirdi. Gemi komisyoncusu SSY ise enflasyondan arındırılmış navlun oranlarının, süpertankerların 1960'larda kullanılmaya başlanmasından bu yana en yüksek seviyelere ulaştığını ve 1980'lerdeki tanker savaşları dönemini geride bıraktığını belirtti.
Navlun maliyeti varil başına 41 dolara çıktı
Tanker ücretlerindeki artış, petrolün toplam maliyeti içindeki taşımacılık payını da büyüttü. Haberde aktarılan verilere göre, bu hafta ABD'den yapılan bir rezervasyonda taşıma maliyeti varil başına 41 dolara ulaştı. Aynı rota için geçen yıl ortalama navlun maliyeti varil başına 4,50 dolar düzeyindeydi. Cuma günü varil başına yaklaşık 91 dolardan işlem gören West Texas Intermediate (WTI) vadeli işlemleriyle karşılaştırıldığında, 41 dolarlık taşıma maliyeti ham petrol fiyatının yaklaşık yüzde 45'ine karşılık geliyor. Navlundaki yükseliş, ham petrolü alıcılar açısından daha maliyetli hale getirirken rafineri marjları üzerinde baskı oluşturuyor ve enerji piyasalarındaki enflasyon risklerini artırıyor. İran'ın Çin'e petrol ihracatındaki kesintilerin de Çinli alıcıları alternatif tedarik kaynaklarına yönelttiği belirtiliyor. Bu durum, farklı bölgelerde faaliyet gösteren tankerler için talebi artırarak küresel taşımacılık piyasasındaki arz-talep dengesini daha da zorlaştırıyor.
