NASA, Artemis II misyonuyla 1960’lar ve 70’lerdeki Apollo programlarından bu yana ilk kez Ay yüzeyine insanlı iniş için zemin hazırlamayı amaçlıyor. Fırlatma, yerel saatle 1 Nisan 18:24’te (Türkiye saatiyle 2 Nisan 01:24) gerçekleşecek. Misyon yaklaşık 10 gün sürecek ve astronotları uzayın daha önce kimsenin gitmediği derinliklerine taşıyacak. Fırlatma, hava koşulları veya teknik aksaklıklar nedeniyle ertelenirse, NASA’nın diğer olası tarihleri 2–6 Nisan ve 30 Nisan olarak belirlendi. Önceki testlerde hidrojen ve helyum sızıntıları fırlatmaları engellemişti.
Mürettebat ve görevleri
Artemis II’nin mürettebatı, NASA komutanı Reid Wiseman, pilot Victor Glover ve görev uzmanı Christina Koch’tan oluşuyor. Ayrıca Kanada Uzay Ajansı’ndan Jeremy Hansen ikinci görev uzmanı olarak gemide bulunacak. Astronotlar, Orion uzay aracını Dünya yörüngesinde manuel olarak test edecek; yaşam destek, navigasyon ve itme sistemlerini kontrol edecek. Ayrıca tıbbi test denekleri olarak görev alacak ve derin uzaydan veri ve görüntü gönderecekler. Ağırlıksız ortamda küçük bir kapsülde çalışacak olan mürettebat, dönüşte ABD’nin batı kıyısı açıklarında Büyük Okyanus’a iniş yapacak.
Artemis II Ay’a inmeyecek
Bu görevde astronotlar Ay yüzeyine inmeyecek; amaç, bir sonraki Artemis III görevi için hazırlık yapmak. NASA, Artemis III’ün en erken 2027’de fırlatılacağını duyurdu, ancak uzmanlar 2028’in daha olası olduğunu belirtiyor. Artemis III, astronotları Ay’ın güney kutbuna götürecek. Takip eden Artemis IV ve V görevlerinde Gateway uzay istasyonu inşa edilecek ve Ay yüzeyinde robotik keşif faaliyetleri artacak. Bu sayede insanların Ay’da ve çevresinde daha uzun süre yaşamaları ve çalışmaları mümkün olacak.
Tarihte son Ay görevi
İnsanlı son Ay görevi, Aralık 1972’de Apollo 17 ile gerçekleşmişti. Toplamda 24 astronot Ay’a seyahat etti; bunlardan 12’si yüzeyde yürüdü. ABD, 1960’larda Sovyetler Birliği’ni geride bırakmak, jeopolitik ve teknolojik üstünlüğünü göstermek amacıyla Ay yolculuklarına başlamıştı. Bu hedefe ulaşıldıktan sonra siyasi coşku ve kamuoyu ilgisi azaldı, gelecekteki Ay yolculukları için ayrılan bütçeler de kısıtlandı.
Dünya genelinde Ay hedefleri
Diğer ülkeler de Ay’a insan gönderme planları yapıyor. Japonya ve Avrupa, sonraki Artemis görevlerine astronot göndermeyi planlarken, Çin 2030’a kadar Ay’ın güney kutbuna iniş yapmayı hedefliyor. Rusya 2030–2035 yılları arasında kozmonot göndermeyi ve küçük bir üs kurmayı planlıyor. Hindistan ise 2040’a kadar kendi astronotlarını Ay’a göndermeyi amaçlıyor.