Jeopolitik riskler ve iklimsel faktörler emtia piyasasında arz endişelerini artırırken, tarım ürünlerinde yükseliş eğilimi öne çıkıyor. Chicago Ticaret Borsası'nda işlem gören mısırın kile başına fiyatı, El Nino hava olayının etkisi, kuraklık ve Rusya-Ukrayna savaşından kaynaklanan jeopolitik risklerle 5,2425 dolara çıkarak yaklaşık üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Mısır fiyatı, 31 Temmuz 2023'te 5,2450 doları görmüştü. Temmuz ayının sonuna göre yüzde 11'in üzerinde yükselen mısırın kile başına fiyatı, 31 Aralık 2025 sonuna kıyasla da yüzde 17'nin üzerinde arttı. Fiyatlar daha sonra 5,18 dolar seviyelerinde dengelendi.
Arz endişeleri fiyatları yukarı taşıyor
ABD'deki mısır mahsulüne ilişkin artan endişeler, küresel arzın daralabileceği beklentisini güçlendiriyor. ABD'nin mısır ihracatındaki artış da fiyatlardaki yükseliş eğilimini destekliyor.
ABD'nin mısır üretiminin yoğun olduğu bazı bölgelerde sıcak ve kurak hava koşullarının etkili olması, Avrupa'daki olumsuz hava şartları ve Ukrayna'dan yapılan tahıl sevkiyatlarında yaşanan aksaklıklar küresel arz endişelerini artırıyor.
ABD'nin Orta Batı bölgesindeki mısır hasadının da daha önce öngörülenden düşük gerçekleşmesi fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.
Jeopolitik riskler ikinci cepheyi oluşturuyor
Rusya ve Ukrayna'nın karşılıklı nakliye rotalarına yönelik saldırıları, tahıl ihracatını sekteye uğratıyor. Böylece tarım ürünlerinde riskler iki yönlü hale geliyor.
Hava koşulları üretimi tehdit ederken, jeopolitik gelişmeler mevcut mahsulün tüketicilere ulaştırılmasını zorlaştırıyor. Enerji ve gübre maliyetlerinin yüksek seyretmesi de yeni arz şoklarının telafi edilmesini güçleştiriyor.
Öte yandan ABD Merkez Bankası'nın faiz artıracağı yönündeki beklentilerin zayıflaması ve dolara olan talebin azalması, dolar üzerinden fiyatlanan emtia ürünlerini destekleyen diğer unsurlar arasında yer alıyor.
"Mısırda sert geri çekilme beklemiyorum"
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, haziran ayından itibaren El Nino'nun etkilerinin görülmeye başladığını belirtti. Ergezen, özellikle Güney Amerika, Güneydoğu Asya ve Avustralya'da etkili olan hava olayının kısmen ABD ve Avrupa'da da hissedildiğini ifade etti.
El Nino nedeniyle Brezilya ve ABD başta olmak üzere bazı önemli üretim bölgelerinde mısır rekoltesinin azalabileceğine yönelik beklentilerin gerçekleşmeye başladığını belirten Ergezen, üretim ve rekoltedeki düşüş tahminlerinin fiyatlara yansıdığını söyledi.
Ergezen, petrol fiyatlarının da mısırdaki yükselişte etkili olduğunu belirterek, petrol fiyatlarının yüksek seyretmesinin biyoyakıt üretiminde kullanılan mısıra yönelik talebi artırdığını ifade etti.
Dünyada üretilen mısırın yaklaşık yüzde 60'ının endüstriyel alanda kullanıldığını aktaran Ergezen, El Nino ile petrol fiyatlarındaki etkinin birleşmesinin mısır fiyatlarında ciddi bir yukarı yönlü hareket oluşturduğunu kaydetti.
Ergezen, El Nino etkisinin önümüzdeki yılın başına kadar devam etmesinin beklendiğini belirterek, petrol fiyatlarının mevcut seviyelerde kalması halinde mısır fiyatlarının güçlü seyrini sürdürebileceğini söyledi. Ergezen, petrol fiyatlarında belirgin bir düşüş yaşanmadığı ve ABD ile İran arasında hızlı ve kalıcı bir anlaşma sağlanmadığı sürece mısır fiyatlarında sert ve derin bir geri çekilme beklemediğini ifade etti.
