Enflasyon mesajı net: temkinli duruş sürecek
Kurul metninde, enflasyonun ana eğiliminde mart ayında gerileme görülmesine rağmen, nisan ayına ilişkin öncü verilerin yukarı yönlü sinyal verdiği belirtildi. Özellikle enerji fiyatlarındaki artışın maliyet kanalı üzerinden enflasyonu etkileyebileceği vurgulandı. Küresel gelişmelerin iç piyasaya yansımaları yakından izlenirken, ekonomik aktivitede yavaşlama işaretleri de dikkat çekti. Merkez Bankası, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası çizgisinin korunacağını yineledi. Ayrıca enflasyon görünümünde kalıcı bir bozulma yaşanması halinde ek sıkılaşma adımlarının gündeme gelebileceği mesajı verildi. Bu ifade, piyasalar tarafından “gerekirse faiz artışı kapısı açık” şeklinde değerlendirildi.
Akçay’ın ayrılığı dikkat çekti
Piyasa aktörleri açısından karar sürpriz olmadı. Ekonomistlerin büyük bölümü politika faizinin sabit bırakılacağını öngörüyordu. Yapılan anketlerde çoğunluk değişiklik beklemezken, sınırlı sayıda ekonomist faiz artışı ihtimalini dile getirmişti. Merkez Bankası’nın kararı da bu beklentilerle paralel gerçekleşti. Para Politikası Kurulu toplantısında, Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Cevdet Akçay’ın yer almaması dikkat çekti. Nisan ayında 65 yaşına giren Akçay’ın yaş haddinden dolayı görevinden ayrıldığı belirtilirken, Merkez Bankası tarafından konuya ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Temmuz 2023’te göreve getirilen Akçay, sıkı para politikası sürecinin önemli isimlerinden biri olarak öne çıkıyordu. Ekonomi çevrelerinde “şahin” duruşuyla bilinen Akçay, daha önce yaptığı değerlendirmelerde para politikası ile maliye politikası arasında dengeli bir yaklaşımın önemine dikkat çekmişti.
Ekonomistler ikiye bölündü
Karar sonrası yapılan değerlendirmelerde “bekle gör” yaklaşımı öne çıktı. Ekonomist Burcu Kıvcı Tokalı, Merkez Bankası’nın mevcut belirsizlik ortamında temkinli kalmayı tercih ettiğini belirtti. Tokalı’ya göre, gecelik faiz oranlarının politika faizi yerine daha belirleyici olmaya devam etmesi, sadeleşme sürecinin ertelendiğini gösteriyor. Prof. Dr. Binhan Elif Yılmaz ise farklı bir noktaya dikkat çekti. Yılmaz, artan enerji maliyetleri ve kronikleşen gıda enflasyonuna karşı yalnızca sıkı para politikasının yeterli olmayacağını savundu. Ekonomik yavaşlamanın hissedildiği bir ortamda ek sıkılaşmanın büyüme ve istihdam üzerinde baskı yaratabileceğini ifade etti. Ekonomistler arasındaki bu görüş ayrılığı, para politikasının önümüzdeki dönemde nasıl şekilleneceğine dair belirsizliğin sürdüğünü de ortaya koyuyor.
Eleştiriler: Faiz gerçekte daha yüksek
Bazı ekonomistler ise mevcut faiz oranının piyasa gerçekliğini tam yansıtmadığını dile getirdi. Mahfi Eğilmez, uygulamada faizin yüzde 40 seviyesine yakın olduğunu savunarak mevcut durumu “faiz illüzyonu” olarak nitelendirdi. Uğur Gürses ise Merkez Bankası’nın dış gelişmeleri izlemekle yetindiğini belirterek, hedeflere ilişkin daha net bir yol haritası çizilmemesini eleştirdi. Özellikle küresel belirsizliklerin arttığı bir dönemde, iletişim politikasının daha güçlü olması gerektiği yönündeki görüşler de dikkat çekti. Ekonomistler, piyasaların yön bulabilmesi için daha açık ve öngörülebilir mesajlara ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor.
Yeni dönemin işaretleri
Merkez Bankası’nın son yıllarda izlediği politika, düşük faiz döneminden sert sıkılaşmaya geçişle dikkat çekmişti. Politika faizi tek haneli seviyelerden yüzde 50’ye kadar yükseltilmiş, ancak enflasyon hedeflerin üzerinde kalmaya devam etmişti. Mart ayında yıllık enflasyon yüzde 30’un üzerinde gerçekleşti. Son gelişmeler, para politikasında daha ihtiyatlı ve veri odaklı bir döneme girildiğini gösteriyor. Küresel riskler, enerji fiyatları ve iç talepteki seyir, önümüzdeki süreçte Merkez Bankası’nın adımlarını belirleyecek temel faktörler olacak.
Cevdet Akçay kimdir?
Osman Cevdet Akçay, 1961 yılında Trabzon’da doğdu. 1983 yılında Boğaziçi Üniversitesi İktisat Bölümü’nden mezun olan Akçay, yüksek lisans eğitimini 1990 yılında, doktora eğitimini ise 1992 yılında New York City University’de tamamladı. Akademik kariyerine 1985 yılında aynı üniversitede doktora asistanı olarak başlayan Akçay, 1986–1990 yılları arasında Hunter College ve Baruch College’da kıdemli öğretim görevlisi olarak görev yaptı. 1990–1991 döneminde Manhattan College’da misafir araştırmacı olarak bulundu. 1992 yılında Boğaziçi Üniversitesi’ne dönen Akçay, burada yardımcı doçent olarak göreve başladı ve daha sonra doçent unvanı aldı. 2001 yılında Koç Üniversitesi’ne geçerek tam zamanlı öğretim üyesi olarak akademik çalışmalarını sürdürdü. Akademik görevlerinin yanı sıra bankacılık ve finans sektöründe de görev alan Akçay, Koçbank ve Yapı Kredi Bankası’nda baş ekonomist olarak çalıştı. 2018 yılında Yapı Kredi’deki görevinden ayrıldı. Aynı yıl içerisinde Hazine ve Maliye Bakanlığı’na danışmanlık yapan Akçay, 2018–2023 yılları arasında Fiba Grubu bünyesinde görev aldı. 28 Temmuz 2023’te Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkan Yardımcılığı görevine getirilen Akçay, Nisan 2026’da görevinden ayrıldı.
