Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan yeni yasa teklifi, hem yurt dışındaki kayıt dışı kazançların Türkiye’ye getirilmesini teşvik eden “varlık barışı” düzenlemesini hem de kurumlar vergisi ve çeşitli vergi indirimlerini kapsıyor. Teklif, özellikle döviz girişini artırmak, üretimi desteklemek ve ihracatçı şirketlere vergi avantajı sağlamak amacıyla hazırlandı.
Yurt dışı kazanca 20 yıl vergi istisnası
Teklifin en dikkat çeken maddelerinden biri, Türkiye’de yerleşik olmayan gerçek kişilerin yurt dışından getirdiği kazançlara yönelik düzenleme oldu. Buna göre, son üç yılda Türkiye’de vergi mükellefi olmayan ve ülkeye yeni yerleşen kişilerin yurt dışındaki döviz, altın ve benzeri varlıklarını 31 Temmuz 2027’ye kadar Türkiye’ye getirmesi halinde, bu gelirler 20 yıl boyunca gelir vergisinden muaf tutulacak. Ayrıca bu kapsamda Türkiye’ye getirilen varlıkların veraset yoluyla intikalinde vergi oranının yüzde 1 olarak uygulanacağı belirtildi.
İhracatçı ve üreticiye vergi indirimi
Yasa teklifinde sadece bireyler değil, şirketlere yönelik düzenlemeler de yer alıyor. Özellikle ihracat ve imalat sektörünü hedefleyen değişikliklerle kurumlar vergisi oranlarında indirime gidiliyor.
Buna göre:
- Mallarını doğrudan ihraç eden imalatçı şirketlerin kurumlar vergisi yüzde 25’ten yüzde 9’a düşürülecek
- Diğer ihracatçı şirketlerde vergi oranı yüzde 11 olacak
- Transit ticaret kazançlarına ilişkin indirim kapsamı genişletilecek
Bu düzenlemelerin, Türkiye’ye döviz girişini artırması ve ihracat hacmini büyütmesi hedefleniyor.
İstanbul Finans Merkezi ve hizmet sektörü düzenlemesi
Teklifte İstanbul Finans Merkezi (İFM) ile ilgili önemli değişiklikler de bulunuyor. İFM’de faaliyet gösteren şirketlerin kazanç indirimi oranı yüzde 50’den yüzde 100’e çıkarılacak. İFM dışında faaliyet gösteren kurumlar için de yüzde 95’e varan kazanç indirimi uygulanması öngörülüyor. Ayrıca nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan personelin ücretlerine de vergi istisnası getiriliyor. Buna göre:
- Ücretin brüt asgari ücretin 3 katını aşmayan kısmı vergiden muaf olacak
- İFM çalışanları için bu sınır 5 katına kadar çıkabilecek
Kamu borçlarında yeni taksit düzeni
Teklifte kamu alacaklarının tahsilatına ilişkin önemli bir değişiklik de yer alıyor. Mevcut durumda 36 ay olan taksitlendirme süresi 72 aya çıkarılıyor. Buna ek olarak, teminat aranmaksızın ertelenebilecek borç limiti 50 bin liradan 1 milyon liraya yükseltiliyor.
Muhalefetten sert eleştiriler
Düzenleme Meclis’e sunulurken muhalefet partilerinden de tepkiler geldi. Eleştiriler özellikle “varlık barışı” düzenlemesi üzerinde yoğunlaştı. Muhalefet temsilcileri, geçmiş uygulamaların kayıt dışı ve kaynağı belirsiz paranın sisteme girişini kolaylaştırdığını savunarak, yeni düzenlemenin benzer riskler taşıdığını dile getiriyor. Bazı açıklamalarda ise Türkiye’nin ekonomik itibarı açısından olumsuz sonuçlar doğurabileceği ifade ediliyor.
“Gündemde ara zam yok” açıklaması
AKP Grup Başkanı Abdullah Güler, düzenlemeye ilişkin bilgilendirme toplantısında kamu çalışanlarına yönelik olası bir “ara zam” sorusunu da yanıtladı. Güler, şu anda gündemlerinde böyle bir çalışma olmadığını belirterek, enflasyonun küresel enerji fiyatlarındaki dalgalanmalardan etkilendiğini söyledi. Hükümetin çalışanlar ve emekliler için bugüne kadar destek politikalarını sürdürdüğünü ve bu yaklaşımın devam edeceğini ifade etti.
Genel değerlendirme
Meclis’e sunulan teklif, hem bireysel varlıkların Türkiye’ye kazandırılması hem de ihracat ve üretim odaklı ekonomik büyümenin desteklenmesi amacıyla kapsamlı vergi düzenlemeleri içeriyor. Ancak “varlık barışı” uygulamasının geçmişte yarattığı tartışmalar nedeniyle, teklifin Meclis sürecinde yoğun siyasi tartışmalara yol açması bekleniyor.