İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi, kira alacağı nedeniyle başlatılan bir icra takibinde milyonlarca vatandaşı ilgilendiren emsal niteliğinde bir karar verdi. Karara göre, UYAP Vatandaş Portal üzerinden icra dosyasını görüntüleyen kişi, takipten haberdar olmuş kabul edilebilecek. Böylece fiziksel tebligatın ulaşmadığı yönündeki itirazın her olayda yasal süreyi durdurmayabileceği vurgulandı.
Dava kira borcu nedeniyle başladı
Olay, Nişantaşı'ndaki bir taşınmazın kira bedelinin ödenmediği iddiasıyla ev sahibinin icra takibi başlatmasıyla başladı. Kiracıya ödeme emri gönderildi ancak kiracı, tebligatın kendisine ulaşmadığını öne sürerek icra takibinden ancak daha sonra haberdar olduğunu savundu. Kiracı tarafı, tebligatın usulsüz yapıldığını, ödeme emrini teslim almadığını ve dosyayı 11 Ekim 2024 tarihinde öğrendiğini belirterek mahkemeye başvurdu.
İlk derece mahkemesi kiracıyı haklı buldu
İlk derece mahkemesi, tebligatın usule uygun yapılmadığı kanaatine vardı. Kararda, kira sözleşmesinde yer alan adrese tebligat gönderilmeden doğrudan MERNİS adresine Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesi kapsamında işlem yapılmasının hukuka aykırı olduğu değerlendirildi. Mahkeme bu gerekçeyle kiracının itirazını kabul etti.
UYAP kayıtları davanın seyrini değiştirdi
Ev sahibinin istinafa başvurması üzerine dosyayı inceleyen İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi ise farklı bir sonuca ulaştı. İncelemede kiracının UYAP Vatandaş Portalı üzerinden icra dosyasındaki belgeleri görüntülediği tarihler dikkate alındı. Mahkeme kayıtlarına göre kiracı, ödeme emrini 28 Eylül 2024'te, takip dayanağı belgeyi 4 Ekim'de, takip talebini ise 10 Ekim'de sistem üzerinden inceledi. Bu nedenle mahkeme, kiracının icra takibinden en geç 28 Eylül'de haberdar olduğuna hükmetti.
"Tebligat gelmedi" savunması kabul edilmedi
İstinaf mahkemesi, kiracının "Takipten 11 Ekim'de haberdar oldum" yönündeki savunmasını UYAP kayıtları nedeniyle kabul etmedi. İcra ve İflas Kanunu'nda öngörülen yasal itiraz süresinin, kişinin dosyadan haberdar olduğu tarihten itibaren başladığını belirten mahkeme, başvurunun süresinde yapılmadığı gerekçesiyle şikâyetin reddedilmesi gerektiğine karar verdi. Bu kararla birlikte ilk derece mahkemesinin kararı kaldırıldı.
Mahkeme e-Devlet girişlerini de dikkate aldı
Kararda, UYAP Vatandaş Portalı'na yalnızca kişiye özel e-Devlet şifresi, elektronik imza veya benzeri doğrulama yöntemleriyle giriş yapılabildiğine dikkat çekildi. Bu nedenle kişinin kendi hesabıyla dosyayı görüntülemesinin, hukuki süreçten haberdar olduğunun önemli göstergelerinden biri olduğu değerlendirmesinde bulunuldu. Mahkeme ayrıca kararında Yargıtay'ın benzer içtihatlarını da dikkate aldı.
Uzmandan vatandaşlara uyarı
Dosyayı değerlendiren Avukat Gizem Gonce, birçok kişinin "Tebligat bana ulaşmadıysa yasal sürem başlamaz" düşüncesiyle hareket ettiğini ancak bunun her zaman doğru olmadığını belirtti. Gonce, UYAP ve e-Devlet üzerinden görüntülenen dosyaların mahkemeler tarafından dikkate alınabildiğini vurgulayarak, vatandaşların yalnızca dosyaya bakmakla yetinmemesi, hak kaybı yaşamamak için yasal süreleri dikkatle takip ederek gerekli hukuki işlemleri zamanında yapması gerektiğini ifade etti.
